Bosna Hersek'te 2 Ekim 2022 tarihinde yapılan genel seçimlerin resmi olmayan ilk sonuçları açıklandı. Oyların yüzde 90'ından fazlasının sayıldığı seçimde, Devlet Başkanlığı Konseyi'nin Boşnak üyeliğine Denis Becirovic, Hırvat üyeliğine Zeljko Komsic ve Sırp üyeliğine Zeljka Cvijanovic seçildi. Seçim sonuçları, ülkenin karmaşık siyasi yapısını ve etnik temsiliyet sistemini bir kez daha gözler önüne serdi.
Devlet Başkanlığı Konseyi'nde Zaferler ve Değişim
Devlet Başkanlığı Konseyi, Bosna Hersek'in kolektif devlet başkanlığı işlevini gören üç üyeli bir organdır. Boşnak ve Hırvat üyeler Bosna Hersek Federasyonu'ndan, Sırp üye ise Sırp Cumhuriyeti entitesinden seçilir. Kesin olmayan sonuçlara göre, Boşnak üyeliği için Sosyal Demokrat Parti (SDP) adayı Denis Becirovic, en yakın rakibi Bakir Izetbegovic'i (SDA) geride bıraktı. Becirovic, oyların yaklaşık yüzde 56'sını alırken, Izetbegovic yüzde 39 civarında kaldı. Bu sonuç, 2018'den bu yana konseyde SDA'nın temsilcisi olan Izetbegovic için önemli bir kayıp olarak yorumlanıyor.
Hırvat üyeliğinde ise mevcut üye Zeljko Komsic (DF) yeniden seçildi. Komsic, oyların yüzde 55'ini alarak, HDZ BiH adayı Borjana Kristo'yu (yüzde 44) mağlup etti. Sırp üyeliğinde ise SNSD adayı Zeljka Cvijanovic, oyların yüzde 51'ini alarak, SDS adayı Mirko Sarovic'i (yüzde 46) geçti. Cvijanovic, böylece Sırp Cumhuriyeti'nin Devlet Başkanlığı Konseyi'ndeki temsilcisi olacak.
Parlamento ve Konseylerde Dengeler Değişiyor
Devlet Başkanlığı Konseyi'nin yanı sıra, Bosna Hersek Temsilciler Meclisi ve iki entitenin parlamento seçimleri de gerçekleştirildi. Resmi olmayan sonuçlara göre, Bosna Hersek Federasyonu'nda Boşnak partilerinden SDA ve SDP öne çıkarken, Hırvat partilerinden HDZ BiH gücünü korudu. Sırp Cumhuriyeti'nde ise SNSD lideri Milorad Dodik'in partisi SNSD, en fazla oyu alarak iktidarını pekiştirdi. Dodik, aynı zamanda Sırp Cumhuriyeti Devlet Başkanlığı görevine de yeniden seçildi.
Seçim sonuçları, ülkedeki etnik ve siyasi bölünmüşlüğü yansıtıyor. Özellikle Hırvat nüfusun yoğun olduğu bölgelerde, Komsic'in seçilmesi HDZ BiH tarafından meşruiyet tartışmasına yol açabilir. HDZ BiH, Komsic'in Hırvatların gerçek temsilcisi olmadığını savunarak, seçim sisteminin değiştirilmesi çağrısında bulunuyor. Öte yandan, SDA'nın Devlet Başkanlığı Konseyi'ndeki koltuğunu kaybetmesi, Boşnak siyasetinde yeni bir dönemin habercisi olarak görülüyor.
Seçim Sonuçlarının Ardından Beklentiler ve Zorluklar
Yüksek Seçim Kurulu, kesin sonuçların önümüzdeki günlerde açıklanacağını duyurdu. Seçim süreci, pandemi sonrası ekonomik zorluklar, artan hayat pahalılığı ve göç gibi sorunlarla gölgelenmişti. Yeni konsey üyelerinin, ülkenin Avrupa Birliği (AB) üyelik sürecini canlandırması ve iç siyasi istikrarı sağlaması bekleniyor. Ancak, etnik partiler arasındaki derin anlaşmazlıklar ve Sırp Cumhuriyeti'ndeki ayrılıkçı söylemler, bu hedefi zorlaştırabilir.
Uluslararası toplum, seçim sonuçlarını dikkatle izliyor. AB ve ABD, Bosna Hersek'in egemenliği ve toprak bütünlüğüne vurgu yaparken, yeni yönetimin reform yanlısı bir tutum sergilemesini umut ediyor. Seçim sonuçları, ülkenin 1990'lardaki savaş sonrası kurulan karmaşık siyasi yapısının bir yansıması olarak, istikrar ve işbirliği arayışlarının devam edeceğini gösteriyor.
