Adalet Bakanlığı’nın son 10 yılı kapsayan verileri, boşanma davalarında dosya temizleme oranının 2016’daki yüzde 92,9 seviyesinden 2025 yılı itibarıyla yüzde 102,1’e çıktığını ortaya koydu. Bu artış, mahkemelerin boşanma dosyalarını daha hızlı sonuçlandırdığını ve iş yükünü azalttığını gösteriyor. Bakanlık yetkilileri, özellikle son üç yılda uygulanan dijital dönüşüm ve uzlaştırma mekanizmalarının bu başarıda etkili olduğunu belirtiyor.
Veriler ne söylüyor?
Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’nün yayımladığı rapora göre, 2016 yılında boşanma davalarında dosya temizleme oranı yüzde 92,9 iken, 2018’de yüzde 95,1’e, 2020’de yüzde 98,2’ye yükseldi. 2023’te yüzde 100,5’e ulaşan oran, 2025’te yüzde 102,1 ile tarihi zirveye çıktı. Bu oran, bir yıl içinde kapanan dava sayısının, aynı yıl açılan dava sayısını geçtiğini ifade ediyor. 2025’te toplam 187 bin 432 boşanma davası açılırken, 191 bin 254 dava sonuçlandırıldı. Böylece mahkemeler 3 bin 822 dosya fazlasını temizlemiş oldu.
Hızlanmanın nedenleri
Uzmanlar, dosya temizleme oranındaki artışı birkaç faktöre bağlıyor. Birincisi, 2020’den sonra yaygınlaşan online dava takip sistemleri ve UYAP’ın gelişmiş kullanımı, yargılama sürecini hızlandırdı. İkincisi, aile mahkemelerinde görevli hâkim sayısının artırılması ve uzlaştırmacı atama uygulaması, davaların kısa sürede sonuçlanmasını sağladı. Üçüncüsü ise, çiftlerin boşanma öncesi zorunlu arabuluculuk başvurusu sayesinde anlaşmalı boşanma oranlarının yükselmesi oldu. Adalet Bakanlığı müsteşarı yaptığı açıklamada, “Hedefimiz dosya temizleme oranını kalıcı olarak yüzde 100’ün üzerinde tutmak” dedi.
Toplumsal yansımalar
Boşanma davalarının hızlanması, aile mahkemelerinin iş yükünü hafifletirken, tarafların mağduriyetini de azaltıyor. Uzun süren davalar özellikle çocuklu ailelerde psikolojik yıpranmaya yol açıyor. Hızlı sonuçlanan davalar, tarafların yeni hayatlarına daha çabuk adapte olmasını sağlıyor. Ancak hukukçular, hızın adaletle dengelenmesi gerektiğini vurguluyor. Ankara Barosu Aile Hukuku Komisyonu Başkanı Avukat Selin Yılmaz, “Dosya temizleme oranındaki artış olumlu ancak her davanın kendine özgü koşulları var. Bazı davaların aceleye getirilmemesi gerekir” değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye’de boşanma eğilimi
TÜİK verilerine göre, son 10 yılda boşanma sayıları istikrarlı bir artış gösterdi. 2016’da 123 bin olan boşanma sayısı, 2025’te 187 bine yükseldi. En sık boşanma nedeni ise geçimsizlik, aldatma ve maddi sorunlar olarak sıralanıyor. Boşanma davalarındaki hızlı sonuçlanma, bu artan talebe mahkemelerin cevap verebildiğini gösteriyor. Adalet Bakanlığı, önümüzdeki dönemde yapay zeka destekli dosya sınıflandırma sistemleriyle süreci daha da hızlandırmayı planlıyor.
Bağımsız değerlendirme
Boşanma davalarındaki rekor hız, yargı reformu ve teknolojik yatırımların somut çıktılarından biri olarak öne çıkıyor. Ancak bu başarının sürdürülebilmesi için adli personel sayısının artırılması ve arabuluculuk kurumunun etkinliğinin korunması şart. Türkiye’de artan boşanma oranlarıyla birlikte, mahkemelerin bu yükü kaldırabilecek kapasiteye ulaşması toplumsal barış için kritik önemde. Dosya temizleme oranının yüzde 100’ün üzerinde seyretmesi, bu alanda doğru politikaların izlendiğini teyit ediyor.
