Borsa İstanbul'da (BİST) yaklaşık iki yıldır uygulanan açığa satış yasağı bugün itibarıyla kaldırıldı. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) kararıyla, pay piyasasında emir/işlem oranı yeniden 5/1 olarak belirlendi. Bu düzenleme, piyasa yapıcıları ve likidite sağlayıcıları için de istisnalar içeriyor. Yasağın kalkmasıyla birlikte yatırımcıların kısa vadeli işlem yapma imkanı artarken, piyasa derinliğinin de olumlu etkilenmesi bekleniyor.
Yasağın kalkması ne anlama geliyor?
Açığa satış, yatırımcının sahip olmadığı bir hisse senedini ödünç alarak satması ve daha sonra düşen fiyattan geri alması işlemidir. SPK, Şubat 2023'teki deprem felaketinin ardından piyasalarda istikrarı sağlamak amacıyla açığa satışı yasaklamıştı. Yasağın kalkmasıyla birlikte, yatırımcılar artık belirli hisselerde düşüş beklentisiyle işlem yapabilecek. Ancak emir/işlem oranının 5/1 olması, yani her bir işlem için en az 5 emir girilmesi zorunluluğu, sistematik manipülasyon riskini azaltmayı hedefliyor.
Piyasalar nasıl etkilenecek?
Uzmanlar, yasağın kalkmasının özellikle kurumsal yatırımcılar ve hedge fonlar için olumlu olduğunu belirtiyor. Açığa satışın serbest bırakılması, piyasa likiditesini artırarak fiyat keşfini kolaylaştırabilir. Ancak küçük yatırımcıların dikkatli olması gerektiği vurgulanıyor. Kısa vadeli dalgalanmalar yaşanabileceği için hisse senedi fiyatlarında ani düşüşler görülebilir. Öte yandan, Borsa İstanbul'da geçen hafta yabancı girişi hızlanmışken, bu kararın yabancı yatırımcıların ilgisini daha da artırması bekleniyor.
Detaylar ve istisnalar
SPK kararına göre, piyasa yapıcıları ve likidite sağlayıcıları için emir/işlem oranı şartı aranmayacak. Ayrıca, daha önce yasaklı olan hisse senetlerinde açığa satış işlemleri bugünden itibaren yeniden başlayacak. Yatırımcıların, aracı kurumları aracılığıyla ödünç hisse senedi bulmaları gerekiyor. Borsa İstanbul, sürecin sağlıklı işlemesi için gerekli altyapının hazır olduğunu duyurdu.
Geçmişteki yasaklar ve sonuçları
Türkiye'de daha önce 2008 küresel finans krizi ve 2020 pandemi döneminde de açığa satış yasakları uygulanmıştı. Bu yasakların kalkmasının ardından piyasalar genellikle bir hafta içinde yeni dengeye oturmuştu. Uzmanlar, bu sefer de benzer bir süreç öngörüyor. Ancak jeopolitik riskler ve enflasyonist ortamın etkisiyle dalgalanmanın biraz daha uzun sürebileceği ifade ediliyor.
SPK'nın bu kararı, piyasa dinamiklerinin normale dönmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Yasağın kalkması, yatırımcılara daha fazla strateji seçeneği sunarken, regülasyonların piyasa bozucu etkilerini azaltmayı hedefliyor. Önümüzdeki günlerde Borsa İstanbul'da işlem hacminin ve volatilitenin artması bekleniyor.
