Yaz aylarının gelmesiyle birlikte Türkiye genelinde boğulma vakalarında endişe verici bir artış yaşanıyor. Son bir hafta içinde en az 25 kişi deniz, göl ve havuzlarda boğularak hayatını kaybetti. Acil Tıp Uzmanı Ömerul Faruk Aydın, boğulma anında yapılan yanlış müdahalelerin ölüm riskini artırdığını belirterek, hayati önem taşıyan doğru ilkyardım adımlarını paylaştı. Uzmanlar, sudan çıkarılan kişilere su kusturmaya çalışmak gibi hatalı uygulamalar yerine hızlıca 112'nin aranması ve temel yaşam desteği verilmesi gerektiğini vurguluyor.
Boğulma Vakalarında İlk 5 Dakika Kritik
Boğulma, vücudun oksijensiz kalması sonucu beyin hasarı ve ölümle sonuçlanabilen ciddi bir acil durumdur. Acil Tıp Uzmanı Dr. Ömerul Faruk Aydın, boğulma vakalarında ilk 5 dakikanın hayati önem taşıdığını belirterek, "Sudan çıkarılan kişi nefes almıyorsa veya normal nefes almıyorsa, vakit kaybetmeden kurtarıcı soluklara başlanmalıdır. Bu, beyne oksijen gitmesini sağlayarak hayatta kalma şansını artırır" dedi.
Dr. Aydın, boğulma anında yapılan en büyük hatalardan birinin kişiyi ters çevirip su kusturmaya çalışmak olduğunu söyledi. Bu uygulamanın zaman kaybettirdiğini ve mide içeriğinin akciğerlere kaçmasına neden olabileceğini belirten Aydın, "Bilinçsiz müdahale, hastanın durumunu daha da kötüleştirebilir. Öncelikle çevre güvenliği sağlanmalı, kişi düz bir zemine yatırılmalı ve hemen 112 aranmalıdır" dedi.
Doğru İlkyardım Adımları
Boğulma vakalarında uygulanması gereken doğru ilkyardım adımlarını sıralayan uzmanlar, şu noktalara dikkat çekiyor:
- Öncelikle kişi sudan güvenli bir şekilde çıkarılmalı, yüzüstü pozisyonda kendiliğinden su dökülmesi için beklenmemelidir.
- Kişi düz bir zemine sırtüstü yatırılmalı ve bilinci kontrol edilmelidir.
- Hemen 112 acil servis aranmalı ve olay yeri, durum hakkında bilgi verilmelidir.
- Eğer kişi nefes almıyorsa veya normal olmayan nefes alıyorsa, ağız içi kontrol edilmeli ve kurtarıcı soluklara başlanmalıdır (30 göğüs basısı, 2 kurtarıcı soluk).
- Kalp masajına devam edilirken, çevredekilerden biri defibrilatör getirebilir veya sürekli yardım çağrısı yapabilir.
- Kişi kendine gelene veya sağlık ekipleri gelene kadar temel yaşam desteği kesintisiz olarak sürdürülmelidir.
Uzmanlar, özellikle bilinç kaybı yaşayan boğulma vakalarında kusma refleksinin yok olabileceğini ve suyun akciğerlere kaçmasının risk oluşturduğunu ifade ediyor. Bu nedenle, kişiye su kusturmak yerine doğrudan kurtarıcı soluklarla oksijen verilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Yaz Aylarında Artış ve Alınması Gereken Önlemler
Boğulma vakaları, özellikle yaz aylarında deniz, göl, gölet ve havuzlarda sıkça yaşanıyor. Türkiye'de her yıl ortalama 500'den fazla kişi boğulma sonucu hayatını kaybediyor. Uzmanlar, bu sayının büyük bir kısmının önlenebilir kazalar olduğuna dikkat çekiyor. Kurallara uymamak, aşırı alkol tüketimi, yüzme bilmemek ve cankurtaran bulunmayan sularda yüzmek başlıca risk faktörleri arasında yer alıyor.
Ailelere ve topluma önemli görevler düştüğünü belirten Dr. Aydın, "Çocuklar asla gözetimsiz suya sokulmamalı. Yüzme bilmeyenler mutlaka can yeleği kullanmalı. Cankurtaran görevli plajlarda yüzme alanlarının dışına çıkılmamalı" dedi. Ayrıca, boğulma vakalarına karşı temel ilkyardım eğitimlerinin herkes tarafından alınması gerektiğini vurguladı.
Yanlış Uygulamalar Hayati Risk Oluşturuyor
Boğulma vakalarında yapılan yanlış uygulamalar arasında kişiyi ters çevirip sallamak, sırtına vurmak, karın bölgesine baskı yapmak, sıcak içecekler içirmek ve kişiyi hareket ettirmek bulunuyor. Bu tür uygulamalar hem zaman kaybettirir hem de hastada ek yaralanmalara yol açabilir.
Dr. Aydın, "Boğulan bir kişiye müdahale ederken önceliğimiz her zaman oksijen desteği sağlamak olmalı. Su kusturmak gibi geleneksel ama yanlış yöntemler, asla uygulanmamalı" diye konuştu.
Sonuç olarak, boğulma vakalarında doğru ilkyardım bilgisine sahip olmak, hayat kurtarıcıdır. Toplumda bu konuda farkındalığın artırılması için eğitimler düzenlenmesi ve bilinçlendirme çalışmalarının yapılması gerekiyor. Unutulmamalıdır ki, doğru ve hızlı müdahale ile birçok boğulma vakası ölümle sonuçlanmadan atlatılabilir.
Türkiye'de her yaz yaşanan bu acı tablo, alınacak basit önlemlerle büyük ölçüde azaltılabilir. Yetkililerin ve vatandaşların bu konuda duyarlı olması, boğulma vakalarını minimuma indirecektir.
