Türkiye'de yaklaşık her 6 yetişkinden 1'inde kronik böbrek hastalığı bulgusuna rastlanıyor. Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Tolga Karakan, günlük hayatta sık yapılan bazı alışkanlıkların böbrek sağlığını ciddi şekilde tehdit ettiğini belirterek, özellikle 'Bir oturuşta bir demlik çay bitiriyorum' diyenlere önemli uyarılarda bulundu. Peki, hangi alışkanlıklar böbrekleri yoruyor? İşte detaylar.
Aşırı çay ve kahve tüketimi
Özellikle Türkiye'de çay ve kahve tüketimi oldukça yaygın. Ancak Prof. Dr. Tolga Karakan, günde 3-4 fincandan fazla kahve veya bir oturuşta bir demlik çay içmenin böbreklere ciddi zarar verebileceğini söylüyor. Aşırı kafein alımı, böbreklerin aşırı çalışmasına ve zamanla fonksiyon kaybına yol açabiliyor. Karakan, 'Çay ve kahve, idrar söktürücü etkisiyle vücuttan fazla su atılmasına neden olur. Bu da böbrek taşı oluşumunu tetikleyebilir ve böbrek dokusunu yıpratabilir' dedi.
Bilinçsiz ağrı kesici kullanımı
Böbrek sağlığını tehdit eden bir diğer önemli faktör ise bilinçsiz ağrı kesici kullanımı. Özellikle baş ağrısı, kas ağrısı gibi durumlarda sıkça başvurulan ağrı kesiciler, uzun süreli ve yüksek dozda kullanıldığında böbreklere ciddi hasar verebiliyor. Prof. Dr. Karakan, 'Ağrı kesicilerin aşırı kullanımı, böbrek kan akışını azaltarak akut böbrek yetmezliğine neden olabilir. Bu nedenle ağrı kesiciler doktor önerisiyle ve kısa süreli kullanılmalıdır' şeklinde konuştu.
İçeriği bilinmeyen takviyeler
Son yıllarda bitkisel takviyeler ve vitaminlerin kullanımı hızla arttı. Ancak uzmanlar, içeriği tam olarak bilinmeyen takviyelerin böbreklere zarar verebileceği konusunda uyarıyor. Özellikle internetten veya denetimsiz satılan bitkisel ürünler, ağır metaller ve kimyasallar içerebiliyor. Karakan, 'Böbrekler, vücuttaki toksinleri atmakla görevlidir. Bilinçsizce alınan takviyeler, böbreklerin iş yükünü artırır ve uzun vadede böbrek yetmezliğine zemin hazırlayabilir' dedi.
Yetersiz su tüketimi
Böbrek sağlığı için en önemli alışkanlıklardan biri de yeterli su içmek. Ancak toplumun büyük bir kesimi günlük su ihtiyacını karşılamıyor. Yetersiz su tüketimi, böbreklerin konsantre idrar üretmesine neden olarak taş oluşum riskini artırır. Prof. Dr. Karakan, 'Günde en az 2-2,5 litre su içmek böbreklerin sağlıklı çalışması için şart. Su içmeyi ihmal eden kişilerde kronik böbrek hastalığı riski daha yüksektir' diye ekledi.
Tuzu abartmak
Aşırı tuz tüketimi de böbrek sağlığını olumsuz etkileyen faktörlerin başında geliyor. Yüksek tuz, kan basıncını yükselterek böbrek damarlarına zarar verir. Ayrıca tuz, böbreklerin süzme işlevini bozarak protein kaçağına yol açabilir. Prof. Dr. Karakan, 'Günlük tuz tüketiminin 5 gramı geçmemesi gerekiyor. Ancak ülkemizde bu oran 18 gramın üzerinde. Tuzu azaltarak böbrek sağlığınızı koruyabilirsiniz' ifadelerini kullandı.
Tüm bu alışkanlıklara dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tolga Karakan, özellikle risk grubundaki bireylerin (diyabet, hipertansiyon, aile öyküsü olanlar) düzenli olarak böbrek fonksiyon testlerini yaptırması gerektiğini hatırlattı. Erken teşhis, kronik böbrek hastalığının ilerlemesini durdurmak açısından büyük önem taşıyor. Sağlıklı bir yaşam için böbrek dostu beslenme alışkanlıkları edinmek ve düzenli egzersiz yapmak da unutulmamalı.
