Rusya’nın son günlerde Ukrayna’ya yönelik yoğun hava saldırılarının ardından Ukrayna’nın acil çağrısı üzerine Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) 8 Haziran 2025 tarihinde olağanüstü toplanma kararı aldı. Kiev yönetimi, Moskova’nın sivil altyapıya yönelik saldırılarını kınarken, uluslararası toplumdan daha sert yaptırımlar ve askeri destek talep ediyor. Toplantının, taraflar arasında tırmanan gerilimi durdurmak için kritik bir dönemeç olduğu belirtiliyor.
Ukrayna’dan Acil Müdahale Talebi
Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmytro Kuleba, yaptığı yazılı açıklamada, Rusya’nın son bir haftada düzenlediği hava saldırılarında en az 30 sivilin hayatını kaybettiğini, 100’den fazla kişinin yaralandığını duyurdu. Saldırıların başkent Kiev, Harkiv ve Odessa gibi büyük şehirleri hedef aldığı, elektrik santralleri ve su tesislerinin vurulduğu bildirildi. Kuleba, “BMGK’nın derhal toplanması ve Rusya’nın savaş suçlarını kınaması gerekiyor. Aksi halde, sivillere yönelik saldırılar daha da artacak” ifadelerini kullandı. Ukrayna ayrıca, Batılı müttefiklerinden hava savunma sistemlerini hızlandırmalarını talep ederken, ABD ve AB ülkelerinden de yeni yaptırım paketleri bekliyor.
BMGK’da Beklenen Pozisyonlar
Olağanüstü toplantının gündeminde, Ukrayna’ya yönelik insani yardımların artırılması ve olası bir ateşkes çağrısı bulunuyor. Ancak, Rusya’nın BMGK’daki veto yetkisi nedeniyle bağlayıcı bir karar alınması zor görünüyor. Analistler, toplantının daha çok diplomatik bir baskı aracı olarak kullanılacağını belirtiyor. ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Linda Thomas-Greenfield, “Rusya’nın saldırıları kabul edilemez. BMGK olarak bu vahşete karşı durmalıyız” dedi. Öte yandan, Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi Vasiliy Nebenzya, toplantıyı “provokasyon” olarak nitelendirdi ve Moskova’nın meşru hedefleri vurduğunu savundu. Çin ise tarafları itidal çağrısı yaparken, krizin diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini vurguladı.
Saldırıların Sivillere Etkisi
Son hava saldırılarında en ağır hasarı Harkiv bölgesi aldı. Şehir merkezine düzenlenen füze saldırısında bir alışveriş merkezi ile konutlar hedef alındı, en az 12 kişi hayatını kaybetti. Odessa’da ise liman tesislerine yapılan saldırıda tahıl ambarları hasar gördü. BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), Ukrayna genelinde 15 milyona yakın insanın insani yardıma ihtiyacı olduğunu açıkladı. Kış ayları yaklaşırken enerji altyapısının tahrip olmasının yeni bir göç dalgasına yol açabileceği uyarısı yapıldı. Uluslararası Kızılhaç Komitesi sahadaki sağlık hizmetlerinin çökmek üzere olduğu konusunda uyardı.
Uluslararası Tepkiler ve Beklentiler
Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, “Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik acımasız saldırılarını en güçlü şekilde kınıyorum. AB, Ukrayna’nın yanında olmaya devam edecek” mesajı verdi. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg de ittifakın Ukrayna’ya askeri desteği artırmayı değerlendirdiğini açıkladı. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, tarafları yeniden müzakere masasına davet ederken, “İnsani dramın sona ermesi için elimizden geleni yapacağız” dedi. BMGK toplantısının ardından, Ukrayna’nın talebiyle Genel Kurul’da da acil oturum düzenlenmesi bekleniyor.
Değerlendirme
BMGK’nın olağanüstü toplanması, Ukrayna’daki savaşın seyrini değiştirecek somut adımlardan ziyade uluslararası toplumun Rusya’ya karşı ortak duruşunu sergileme amacı taşıyor. Veto yetkisi, alınacak kararların etkisini sınırlasa da, bu tür toplantılar diplomatik baskıyı artırmakta ve kamuoyunu bilinçlendirmede önemli rol oynuyor. Ancak, sahadaki gerçek değişim için BM’nin yanı sıra askeri ve ekonomik desteğin sürdürülmesi kritik. Rusya’nın savaş hedeflerinden vazgeçmemesi, krizin daha da derinleşeceğine işaret ediyor.
