Bingöl'ün Karlıova ilçesinde kayalıklar arasında bulunan yabani arı kovanlarından toplanan kaya balı, bölge halkını heyecanlandırdı. Doğal yaşamın sunduğu bu eşsiz ürün, hem lezzeti hem de şifa kaynağı olmasıyla büyük ilgi görüyor. Yöre sakinleri, kayalıkların zirvesindeki kovanlara ulaşmanın zorluğunu anlatırken, elde edilen balın kilogram fiyatının bin TL'yi bulduğunu belirtiyor.
Kaya Balının Özellikleri ve Toplanma Süreci
Kaya balı, arıların doğal kaya kovuklarında, ağaç kovuklarında veya mağara içlerinde oluşturdukları yuvalardan elde edilir. Bu bal, arıların doğal ortamda beslenmesinden dolayı polifloral (çok çiçekli) bir yapıya sahiptir ve bu nedenle zengin bir aroma içerir. Bingöl'ün dağlık ve engebeli arazisi, yüzlerce endemik bitki türüne ev sahipliği yapar ve bu da kaya balının kalitesini artırır.
Toplama işlemi ise oldukça zahmetlidir. Yüksek kayalıklara tırmanmayı gerektiren bu işlem, profesyonel dağcılık bilgisi ister. Yöre halkından Ali Demir, "Bu balı almak için iki saatlik tırmanış yapıyoruz. Bazen halatla kendimizi bağlıyoruz. Ama değer," diyor. Kovanlardan bal alınırken arıların zarar görmemesi için özel önlemler alınıyor; geleneksel yöntemlerle duman kullanılarak arılar sakinleştiriliyor.
Ekonomik Değeri ve Bölgeye Katkısı
Bingöl ekonomisinde bal üretimi önemli bir yer tutar. Türkiye'de bal üretiminde ilk sıralarda yer alan il, 2024 yılında yaklaşık 8 bin ton bal üretmiştir. Kaya balı, üretimin küçük bir kısmını oluştursa da yüksek fiyatıyla üreticiye ciddi gelir sağlar. Kilogramı bin TL'ye satılan kaya balı, özellikle yurt dışı pazarlarında da rağbet görmektedir.
Bingöl Arıcılar Birliği Başkanı Çetin Yıldırım, kaya balının ekonomiye katkısına dikkat çekerek, "Bu bal, bölgemizin doğal zenginliğini gösterir. Her yıl bu mevsimde köylülerimiz kayalıklara akın eder. Hem geçim kaynağı hem de gurur kaynağı," ifadelerini kullandı. Yıldırım, sürdürülebilir arıcılık için kaya balının bilinçli toplanması gerektiğini de vurguladı.
Bingöl'de Arıcılık ve Doğal Zenginlikler
Bingöl, iklimi ve bitki örtüsü sayesinde arıcılık için ideal bir bölgedir. Yüksek rakımlı platolar ve yaylalar, arıların taze çiçeklere ulaşmasını sağlar. Özellikle geven, kenger, kekik ve lavanta gibi bitkiler balın aromasını zenginleştirir. Bölgede üretilen çam balı, kestane balı ve kaya balı gibi çeşitler, iç ve dış pazarlarda tanınmaktadır.
Son yıllarda Bingöl'de organik arıcılık projeleri geliştirilmekte ve üreticilere eğitimler verilmektedir. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın desteğiyle yürütülen projeler sayesinde, kaya balının markalaşması ve coğrafi işaret tescilinin alınması hedeflenmektedir. Bu sayede kaya balının değerinin daha da artacağı öngörülmektedir.
Sonuç olarak, Bingöl'de kayalıklar arasında bulunan kaya balı, hem doğanın bir mucizesi hem de bölge insanının emeğinin bir ürünüdür. Bu değerli mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması büyük önem taşımaktadır. Yerel halk, bu eşsiz balın dünyaya tanıtılmasını istiyor.
