İşgal altındaki Batı Şeria'da yıllardır süren toprak gaspı, yeni bir boyut kazandı. İsrailli yerleşimciler, Filistinlilere ait arazilere el koymakla yetinmeyip, evlerine de el koymaya başladı. Bu durum, Filistinli ailelerin evsiz kalmasına yol açarken, bölgede gerilimi daha da artırıyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, yalnızca 2023 yılının ilk yarısında 1.200'den fazla Filistinli, yerleşimci saldırıları veya askeri emirler nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kaldı.
Evlere El Koyma Yöntemleri
İsrailli yerleşimciler, evlere el koyma işlemini çeşitli yollarla gerçekleştiriyor. Bunların başında, evlerin boşaltılması için askeri emirlerin çıkarılması geliyor. Bu emirler genellikle "güvenlik gerekçesi"yle yapılıyor, ancak Filistinliler ve insan hakları örgütleri, bunun asıl amacının yerleşim yerlerini genişletmek olduğunu belirtiyor. Ayrıca, bazı durumlarda yerleşimciler, evleri zorla işgal ederek Filistinlilerin eşyalarını dışarı atıyor. Bu tür olaylar, özellikle El-Halil ve Kudüs çevresindeki bölgelerde sıkça yaşanıyor.
Uluslararası Hukuk ve İsrail'in Tutumu
Uluslararası hukuk, işgal altındaki topraklarda yerleşimci faaliyetlerini açıkça yasaklıyor. 1949 Cenevre Sözleşmeleri'nin 49. maddesi, işgalci gücün kendi sivil halkını işgal ettiği bölgeye nakletmesini yasaklar. Buna rağmen İsrail, Batı Şeria'daki yerleşimleri genişletmeye devam ediyor. İsrail hükümeti, bu bölgelerin topraklarının "tartışmalı" olduğunu öne sürerek uluslararası eleştirilere karşı çıkıyor. Ancak Birleşmiş Milletler ve Uluslararası Adalet Divanı, bu toprakların Filistinlilere ait olduğunu ve İsrail'in yerleşimlerinin yasa dışı olduğunu defalarca dile getirdi.
Filistinlilerin Yaşadığı Dram
Evlerinden edilen Filistinliler, genellikle yakınlardaki Filistin şehirlerine sığınmak zorunda kalıyor. Ancak bu şehirlerde de konut sıkıntısı büyük boyutlara ulaşmış durumda. Örneğin, geçtiğimiz ay El-Halil'de evi boşaltılan 45 yaşındaki Muhammed Ebu Şahin, ailesiyle birlikte bir akrabasının yanına yerleşmek zorunda kaldı. Ebu Şahin, "30 yıldır orada yaşıyorduk. Bir gece askerler geldi ve bize evi boşaltmamızı söyledi. Hiçbir yasal gerekçe sunmadılar. Sadece 'güvenlik emri' dediler" diye konuştu. Benzer hikayeler, Batı Şeria'nın birçok bölgesinde yaşanıyor.
Uluslararası Tepkiler ve Yaptırımlar
Filistin Yönetimi, bu durumu "etnik temizlik" olarak nitelendiriyor ve uluslararası topluma acil müdahale çağrısında bulunuyor. Avrupa Birliği ve bazı ülkeler, İsrail'in yerleşim politikalarını kınayan açıklamalar yaparken, bazı ülkeler yaptırım uygulamaktan söz ediyor. Ancak İsrail'in en önemli müttefiki olan ABD, genellikle bu tür eleştirilere karşı çıkıyor veya vetosunu kullanıyor. Bu da İsrail'in elini güçlendiriyor.
Öte yandan, BM İnsan Hakları Konseyi'nin raporlarına göre, 2022 yılında 1.000'den fazla Filistinli evsiz kaldı. Bu sayının 2023'te daha da artması bekleniyor. Raporda, yerleşimcilerin sadece evleri değil, tarım arazilerini, su kaynaklarını ve hatta okulları da hedef aldığı belirtiliyor.
Bölgesel ve Küresel Etkiler
Batı Şeria'daki bu gelişmeler, sadece Filistinlileri değil, tüm Orta Doğu'yu etkiliyor. Bölgede artan gerilim, komşu ülkelerin istikrarını tehdit ediyor. İsrail'in bu politikaları, iki devletli çözümü de fiilen imkânsız hale getiriyor. Filistinlilerin yaşam alanları daraldıkça, barış umutları da azalıyor. Uzmanlar, bu durumun uzun vadede yeni bir çatışmanın tohumlarını ektiğini belirtiyor.
Sonuç olarak, Batı Şeria'da devam eden bu sistematik ev gaspı, uluslararası hukukun açık ihlali olmasına rağmen, İsrail üzerinde etkili bir baskı oluşturulamıyor. Filistinliler, kendi topraklarında ikinci sınıf vatandaş muamelesi görüyor. Uluslararası toplumun bu konudaki sessizliği veya yetersiz kalışı, İsrail'in daha da cesaretlenmesine neden oluyor. Bu durum, bölgede kalıcı barışın önündeki en büyük engellerden biri olarak varlığını sürdürüyor. Gelecekte, belki de uluslararası toplum yaptırımlar ve diplomatik girişimlerle bu politikanın önüne geçebilir; ancak Filistinliler için zaman hızla tükeniyor.
