Türkiye’de milyonlarca kişi, banka hesaplarında unuttuğu paralarının farkında değil. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), son olarak 10 yıldır işlem görmeyen mevduat, katılım fonu ve yatırım hesaplarının Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) devredilmesine ilişkin süreyi 1 Ocak 2024'e kadar uzattı. Bu karar, vatandaşların bankalardaki unutulmuş birikimlerini geri alması için son bir fırsat niteliği taşıyor.
Unutulan Hesapların Büyüklüğü
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, 2023 yılı itibarıyla Türkiye'de 10 yıldır işlem görmeyen mevduat hesaplarının toplamı 2,5 milyar TL'yi aşıyor. Bu hesapların büyük çoğunluğu küçük bakiyelerden oluşsa da, 100 bin TL'nin üzerinde hesap sayısı da azımsanmayacak düzeyde. Uzmanlar, birçok kişinin ölen yakınlarına ait hesaplardan, taşınma sırasında unutulan vadeli mevduatlardan ya da kullanılmayan kredi kartı iadelerinden haberdar olmadığını belirtiyor.
Nasıl Kontrol Edebilirsiniz?
TCMB'nin e-Devlet üzerinden sunduğu “Banka Hesapları ve Krediler” hizmetiyle, bankanızda adınıza kayıtlı tüm mevduat, katılım fonu ve kredi hesaplarını sorgulayabilirsiniz. Ayrıca, her bankanın internet şubesi veya mobil uygulamasından “unutulmuş hesaplar” sorgulama yapmak da mümkün. Bankaların merkez şubelerine bizzat başvurarak da hesap hareketlerini kontrol ettirebilirsiniz. Süreç oldukça basit: Kimlik fotokopisi ve banka hesap cüzdanı (varsa) ile başvurduğunuzda, eğer hesabınız bulunursa, bakiye anında hesabınıza aktarılıyor.
Hiçbir resmi işlem yapılmadan 10 yıl geçmişse, para otomatik olarak TMSF'ye devrediliyor. Bu durumda geri almak için TMSF'ye başvurmak gerekiyor. Ancak bürokratik süreç biraz daha uzun sürebiliyor.
Bankaların Yükümlülükleri
5411 sayılı Bankacılık Kanunu'na göre, bankalar 10 yıl boyunca işlem görmeyen hesapları sahiplerine bildirmekle yükümlü. Ancak uygulamada birçok banka bu bildirimi yapmıyor veya yetersiz iletişim bilgileri nedeniyle ulaşamıyor. Tüketici dernekleri, bankaların müşterilerine SMS, e-posta veya mektup yoluyla hatırlatma yapması gerektiğini vurguluyor. Aksi halde bankaların hukuki sorumluluğu bulunuyor.
TCMB'nin son düzenlemesiyle birlikte, bankalar 2024 yılına kadar bu hesapları aktarmama konusunda esneklik kazandı. Ancak uzmanlar, vatandaşların kendi kontrollerini yapmalarının daha sağlıklı olduğunu belirtiyor.
Bu konuda bağımsız bir değerlendirme yapmak gerekirse, bankacılık sisteminde milyarlarca liralık atıl fon bulunması, hem ekonomik kaynakların verimsiz kullanımına yol açıyor hem de vatandaşların hak kaybına uğramasına neden oluyor. Dijitalleşmenin artmasıyla birlikte, bankaların müşteri iletişim altyapılarını güçlendirmesi ve daha proaktif bir yaklaşım benimsemesi gerekiyor. Aksi takdirde, unutulan hesapların sayısı ve büyüklüğü artarak devam edecek.
