Uluslararası Balkan Üniversitesi, Makedonya’da ‘Padişah Darphanesi’ olarak bilinen Üsküp ve Kratova’daki Osmanlı darphanelerinde basılan madeni paraların izini süren kapsamlı bir araştırma başlattı. Proje kapsamında, 15. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar bölgede üretilen akçe, mangır ve diğer Osmanlı sikkelerinin tarihi, ekonomik ve kültürel bağlamı inceleniyor. Araştırma, Balkanlar’daki Osmanlı nümismatik mirasını gün yüzüne çıkarmayı hedefliyor.
Üsküp ve Kratova Darphaneleri
Osmanlı İmparatorluğu’nun Balkanlar’daki en önemli darphanelerinden ikisi olan Üsküp ve Kratova, özellikle gümüş madenlerinin işletilmesiyle öne çıktı. Kratova, zengin gümüş yatakları sayesinde 16. yüzyılda Osmanlı akçesinin büyük bir kısmını üretti. Üsküp darphanesi ise hem askeri hem de ticari amaçlı paralar basarak bölgesel ekonominin bel kemiği oldu. Araştırma ekibi, bu darphanelerde basılan farklı dönemlere ait sikkeleri kataloglayarak darp tekniklerini, kullanılan madenlerin kaynağını ve sikkelerin dolaşım ağlarını analiz ediyor.
Bilimsel ve Kültürel Önem
Proje koordinatörü Prof. Dr. Mehmet Öz, çalışmanın sadece nümismatik bir katalog oluşturmakla kalmayıp, aynı zamanda Osmanlı’nın Balkanlar’daki ekonomi politikasını anlamaya yardımcı olacağını belirtiyor. “Bu sikkeler, dönemin ticaret yolları, vergilendirme sistemi ve hatta günlük hayat hakkında ipuçları taşıyor” diyen Öz, elde edilen verilerin uluslararası literatüre katkı sağlayacağını vurguluyor. Ayrıca, darphanelerin bulunduğu bölgelerdeki arkeolojik kazılarla desteklenen araştırma, Makedonya’daki Osmanlı kültürel mirasının korunmasına da dikkat çekiyor.
Makedonya Kültür Bakanlığı da projeye destek veriyor. Bakanlık yetkilileri, bu tür çalışmaların iki ülke arasındaki tarihsel bağları güçlendirdiğini ifade ediyor. Araştırmanın ilk bulguları, önümüzdeki yıl Üsküp’te düzenlenecek uluslararası bir sempozyumda sunulacak.
Osmanlı akçesinin izini süren bu çalışma, Balkanlar’da ortak tarih bilincinin gelişmesine katkıda bulunurken, aynı zamanda bölgenin ekonomik tarihine ışık tutuyor. Kratova madenlerinden çıkarılan gümüşle basılan paralar, bir dönem Akdeniz ticaretinin vazgeçilmez ödeme aracıydı. Araştırma, bu sikkelerin dolaşım haritasını çıkararak Osmanlı’nın küresel ekonomiyle entegrasyonunu da ortaya koyacak.
