Son dönemde Türkiye kıyılarında artan balina görülmeleri, vatandaşlarda hem heyecan hem de merak uyandırdı. Deniz biyologları, özellikle Ege ve Akdeniz'de tespit edilen balinaların göç yollarındaki değişikliklere dikkat çekiyor. Peki, bir balina ile karşılaşıldığında ne yapılması gerekiyor? İşte uzmanların önerileri...
Balina görüldüğünde ilk adım: Panik yapmayın
Deniz biyoloğu Dr. Ayşe Yılmaz, balina karşılaşmalarında en önemli kuralın sakin kalmak olduğunu belirtiyor: "Balinalar genelde insanlardan uzak durur. Ancak ani hareketler veya yüksek ses onları ürkütebilir." Vatandaşların, balinayı rahatsız etmeden en az 100 metre mesafeden izlemesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, teknelerin motorlarını kapatması ve suya herhangi bir cisim atmaması önem taşıyor.
Yetkililer, karşılaşma anında Sahil Güvenlik veya ilgili doğa koruma birimlerine haber verilmesini öneriyor. İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi'nden Prof. Dr. Mehmet Kaya, "Balinalar nesli tükenme tehlikesi altında olan canlılar. Onları korumak hepimizin sorumluluğu" ifadelerini kullanıyor.
Balinalar neden kıyıya yaklaşıyor?
Son yıllarda balinaların kıyı sularında daha sık görülmesinin birkaç sebebi var. İklim değişikliği nedeniyle deniz suyu sıcaklıkları değişiyor, bu da balinaların avlanma ve göç rotalarını etkiliyor. Ayrıca, denizlerdeki gürültü kirliliği balinaların yön duygusunu bozuyor. Türk Deniz Araştırmaları Vakfı (TÜDAV), balina gözlemleri için bir veri tabanı oluşturdu. Vatandaşlar, karşılaştıkları balinaların fotoğraflarını ve konum bilgilerini vakfa ileterek bilimsel çalışmalara katkı sağlayabilir.
Öte yandan, balina türlerinin tanınması da önemli. Akdeniz'de en sık rastlanan türler arasında ispermeçet balinası ve kambur balina bulunuyor. Bu türlerin davranışlarını bilmek, doğru tepki vermeyi kolaylaştırıyor.
