Isparta Bakkallar ve Bayiler Esnaf Odası Başkanı Sinan Aydın, bankaların sigara satışlarında POS cihazları üzerinden aldığı komisyonların küçük esnafı olumsuz etkilediğini belirterek, vatandaşlardan sigara alışverişlerinde nakit ödeme yapmalarını istedi. Aydın, özellikle düşük kâr marjıyla çalışan bakkalların bu komisyonlar nedeniyle zarar ettiğini vurguladı.
Komisyon oranları esnafın belini büküyor
Sinan Aydın, yaptığı yazılı açıklamada, sigara satışlarında bankaların POS cihazı kullanımı için yüzde 1 ila 2 arasında değişen komisyon aldığını ifade etti. Bu oranın, sigara gibi kâr marjı düşük ürünlerde esnafın neredeyse tüm kârını götürdüğünü belirten Aydın, "Bir bakkal sigaradan yüzde 5-6 kazanırken, POS komisyonu yüzde 1-2 olunca kârımız yarı yarıya düşüyor" dedi.
Aydın, küçük esnafın ayakta kalabilmesi için bankaların komisyon oranlarını düşürmesi gerektiğini söyledi. Odaları olarak konuyu Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu'na (TESK) taşıyacaklarını belirten Aydın, "Borç yasası ve komisyon indirimi için girişimlerimiz olacak" ifadelerini kullandı.
Nakit ödeme çağrısı
Bankalardan olumlu yanıt alamadıkları takdirde vatandaşları nakit ödemeye yönlendireceklerini anlatan Aydın, "Vatandaşlarımızdan ricamız, sigara alışverişlerinde mümkün olduğunca nakit ödeme yapmaları. Böylece hem biz kazanırız hem de daha uygun fiyat sunabiliriz" diye konuştu.
Aydın, özellikle büyük market zincirlerinin kendi POS sistemleri sayesinde düşük komisyon ödediğini, ancak küçük esnafın bankalarla bireysel sözleşmelerle yüksek oranlarla çalışmak zorunda kaldığını kaydetti. Bu durumun haksız rekabete yol açtığını belirten Aydın, "Devletin bu konuda düzenleme yapması şart. Küçük esnaf korunmazsa, bakkallar kapanmaya devam eder" uyarısında bulundu.
Sigara satışında kâr marjı giderek azalıyor
Son yıllarda sigara üzerindeki vergilerin artmasıyla birlikte esnafın bu üründen elde ettiği kâr oranı da düştü. Aydın, bir paket sigarada bayii kârının ortalama 2-3 TL olduğunu, ancak POS komisyonunun 1 TL'yi bulabildiğini aktardı. "Yani banka, esnafın kazandığının yarısını alıyor. Bu sürdürülebilir değil" dedi.
Isparta'da faaliyet gösteren bakkalların temsilcisi olarak konuyu kamuoyu gündemine taşıyan Aydın, Türkiye genelinde de benzer sorunlar yaşandığına dikkat çekti. Esnafın dijitalleşmeye uyum sağlamaya çalışırken, bankaların yüksek komisyonlarıyla karşı karşıya kaldığını söyledi.
Esnaf odaları, POS komisyonlarının düşürülmesi için Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'na (BDDK) başvuruda bulunmayı planlıyor. Ayrıca, küçük işletmelere özel düşük komisyonlu POS hizmeti sunulması talebi de gündemde.
Bankalar ne diyor?
Konuyla ilgili bankalardan henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak sektör kaynakları, POS komisyonlarının bankaların işlem maliyetleri ve risk primlerine göre belirlendiğini, küçük esnaf için özel bir indirim yapılmasının mümkün olmadığını ancak rekabetçi koşullarda oranların düşebileceğini belirtiyor.
Öte yandan, Türkiye'de bankalar arası POS komisyonları son yıllarda TCMB ve BDDK'nın düzenlemeleriyle belirli oranlarda sınırlandırılmış durumda. Ancak esnaf temsilcileri, mevcut düzenlemelerin yeterli olmadığını savunuyor.
Uzmanlar, POS komisyonlarının düşürülmesi halinde kayıt dışı ekonominin azalabileceğini, ancak bunun bankalar için ek maliyet anlamına geldiğini ifade ediyor. Küçük esnafın ayakta kalması için devletin bu konuda teşvik edici politikalar geliştirmesi gerektiği görüşü ağırlık kazanıyor.
