Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nde yürütülen ve Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı restorasyon projesi olarak nitelendirilen çalışmalarda yeni bir aşamaya geçildiğini açıkladı. Bakan Ersoy, yaptığı yazılı açıklamada, "Ayasofya'daki restorasyon çalışmalarında her adımı bilimsel hassasiyetle atıyoruz. Ana kubbedeki çalışmalar planlanan takvim doğrultusunda devam ediyor" dedi.
Restorasyonun Kapsamı ve Yeni Aşama
Ayasofya'nın restorasyonu, yapının 1500 yıllık tarihinde gerçekleştirilen en geniş kapsamlı proje olma özelliği taşıyor. Bakan Ersoy'un verdiği bilgilere göre, proje kapsamında ana kubbe, yarım kubbeler, payandalar, minareler ve iç mekandaki mozaikler ile fresklerde detaylı çalışmalar yürütülüyor. Yeni aşamada özellikle ana kubbenin taşıyıcı sisteminin güçlendirilmesi ve kurşun kaplamaların yenilenmesi hedefleniyor.
Restorasyon çalışmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı uzman bir bilim kurulu tarafından koordine ediliyor. Kurulda sanat tarihçileri, mimarlar, restoratörler ve yapı mühendisleri yer alıyor. Projenin ilk etabında yapının statik durumu tespit edilmiş, ardından hasar gören bölgeler için acil müdahale planları devreye sokulmuştu. Şimdi ise kalıcı restorasyon ve güçlendirme aşamasına geçilmiş durumda.
Bilimsel Yöntemler ve Teknoloji Kullanımı
Bakan Ersoy, restorasyonda son teknolojik imkanların kullanıldığını vurgulayarak, "3D tarama, termal kamera ve lazerli ölçüm cihazlarıyla yapının her santimetresi kayıt altına alınıyor. Yapılan her müdahale, uluslararası koruma ilkelerine ve Venedik Tüzüğü'ne uygun şekilde gerçekleştiriliyor" ifadelerini kullandı. Ayrıca, restorasyon sırasında ortaya çıkan tarihi buluntuların da titizlikle belgelendiği belirtildi.
Uzmanlar, Ayasofya'nın restorasyonunun sadece bir yapı onarımı olmadığını, aynı zamanda kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılması açısından büyük önem taşıdığını belirtiyor. Projenin tamamlanmasıyla birlikte yapının deprem performansının artırılması ve ziyaretçi kapasitesinin iyileştirilmesi de hedefleniyor.
Ziyaretçi Akını ve Turizm Etkisi
Ayasofya, 2020 yılında yeniden ibadete açılmasının ardından hem yerli hem de yabancı turistlerin yoğun ilgisiyle karşılaşıyor. Restorasyon çalışmalarına rağmen ziyaretçi kabulü devam ediyor; ancak bazı bölümler güvenlik gerekçesiyle geçici olarak kapatılmış durumda. Bakanlık yetkilileri, restorasyonun turizmi olumsuz etkilememesi için gerekli önlemlerin alındığını ve ziyaretçi güzergahlarının yeniden düzenlendiğini açıkladı.
Öte yandan, restorasyonun tamamlanmasının ardından Ayasofya'nın daha fazla ziyaretçi çekmesi ve bölge ekonomisine katkı sağlaması bekleniyor. İstanbul Valiliği ve Kültür ve Turizm Bakanlığı, çalışmalar süresince tarihi yapının çevresinde ulaşım ve güvenlik konularında koordineli bir şekilde hareket ediyor.
Tarihi Süreç ve Gelecek Planları
Ayasofya, 537 yılında Bizans İmparatoru I. Justinianus tarafından inşa ettirilmiş, 1453'te Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'u fethiyle camiye dönüştürülmüş, 1934'te müzeye çevrilmiş ve 2020'de tekrar cami olarak ibadete açılmıştı. Yapı, bu süreçte birçok kez onarım görmüş olsa da mevcut restorasyon, kapsamı ve süresi açısından benzerlerinden ayrılıyor. Projenin 2026 yılı sonuna kadar tamamlanması planlanıyor.
Bakan Ersoy, "Ayasofya sadece İstanbul'un değil, tüm insanlığın ortak mirasıdır. Onu geleceğe taşımak için bilimin ışığında çalışıyoruz. Restorasyonun her aşamasını kamuoyuyla şeffaf bir şekilde paylaşmaya devam edeceğiz" dedi.
Restorasyonun tamamlanmasının ardından Ayasofya'nın daha iyi aydınlatma, ses sistemi ve engelli erişimi gibi modern olanaklarla donatılması da gündemde. Bu düzenlemelerin, hem ibadet hem de ziyaret deneyimini iyileştirmesi bekleniyor.
Sonuç olarak, Ayasofya'daki restorasyon süreci, Türkiye'nin kültürel miras koruma konusundaki kararlılığını ve bilimsel yaklaşımını gözler önüne seriyor. Projenin başarıyla tamamlanması, sadece tarihi yapının geleceği için değil, aynı zamanda ülke turizmi ve kültürel diplomasisi için de kritik bir önem taşıyor.
