Karadeniz'in tarım üssü Bafra Ovası'nda, lezzetiyle ün salan Bafra karpuzu ile "baldan tatlı" olarak bilinen Süheyla kavununda hasat tüm hızıyla devam ediyor. Ancak bu yıl rekolte yüksek olmasına rağmen tarlada fiyatlar 3 liraya kadar düştü. Tüketici ise market ve pazardaki yüksek fiyatlar nedeniyle "büyük" karpuz almaktan kaçınıyor. Üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkı, aracıların yüksek kar marjından kaynaklanıyor. Bu durum hem çiftçiyi hem de vatandaşı zor durumda bırakıyor.
Bafra Karpuzu ve Süheyla Kavunu: Lezzetin Adresi
Bafra Ovası, verimli toprakları ve iklimi sayesinde Türkiye'nin önemli tarım merkezlerinden biri. Özellikle Bafra karpuzu, ince kabuğu, kırmızı ve sulu etiyle biliniyor. Süheyla kavunu ise yüksek şeker oranı ve aromasıyla "baldan tatlı" olarak nitelendiriliyor. Bu yıl hava koşullarının uygun gitmesi, hem karpuzda hem kavunda rekolteyi artırdı. Üreticiler, tarladan bol ürün aldı ancak fiyatlar beklentilerin altında kaldı.
Tarlada 3 Lira, Market Rafında 15 Lira
Bafra'da karpuz üreticisi Halil İbrahim Kaya, tarlada karpuzun 3 liradan alıcı bulduğunu belirterek, "Bu yıl ürün bol, ancak fiyatlar düşük. Maliyetlerimiz yüksek, gübre, mazot, işçilik derken kar edemiyoruz. Tüccar tarladan 3 liraya alıyor, İstanbul'daki markette 15 liraya satıyor. Aradaki fark bize yansımıyor" dedi. Tüketici ise marketteki yüksek fiyatlar nedeniyle karpuz almakta zorlanıyor. İstanbul'da yaşayan bir vatandaş, "Karpuz artık lüks oldu. Eskiden büyük karpuz alırdık, şimdi fiyatlar yüzünden yarım karpuz bile alamıyoruz" ifadelerini kullandı.
Üretici ve Tüketici Arasındaki Fiyat Makası
Tarlada 3 liraya satılan karpuz, İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerdeki marketlerde 12-15 liraya satılıyor. Pazar yerlerinde ise fiyat biraz daha düşük, 8-10 lira arasında. Aradaki farkın büyük kısmı nakliye, hal komisyonu ve market kârından oluşuyor. Ziraat Mühendisleri Odası Bafra Temsilcisi, "Üretici kazanamıyor, tüketici de alamıyor. Bu sistemde aracılar kazanıyor. Tarım Bakanlığı'nın bu soruna çözüm bulması şart" diye konuştu.
Bafra Ovası'nda Tarımın Geleceği
Bafra Ovası, yalnızca karpuz ve kavun değil, aynı zamanda çeltik, mısır, domates ve biber gibi birçok ürünün yetiştirildiği verimli bir bölge. Ancak çiftçiler, girdi maliyetlerindeki artış ve fiyat istikrarsızlığı nedeniyle gelecekten endişeli. Üretici, ürününü doğrudan tüketiciye ulaştırabilmek için kooperatifleşmenin önemini vurguluyor. Bafra Ziraat Odası Başkanı, "Üretici olarak iyi tarım uygulamalarına geçiyoruz, ancak pazarlama sorunumuz sürüyor. Tüketiciye uygun fiyata ürün sunabilmek için aracıları ortadan kaldırmalıyız" dedi.
Sonuç: Fiyat Dengesi İçin Çözüm Şart
Bafra Ovası'ndaki bu tablo, Türkiye'de tarım ürünlerindeki fiyat dalgalanmalarının bir yansıması. Üretici ile tüketici arasındaki fiyat makası her geçen yıl açılıyor. Kısa vadede tarladan sofraya doğrudan pazarlama kanallarının güçlendirilmesi, uzun vadede ise tarımsal planlamanın etkinleştirilmesi gerekiyor. Aksi takdirde hem çiftçi üretimden vazgeçecek hem de tüketici kaliteli ürüne ulaşamayacak.
