Antalya'da, 71 yaşındaki Osman Kırca, çocukken izinsiz başladığı Yörük çalgısı üç telli cura ile 60 yıldır Anadolu'nun sesini dünyaya taşıyor. Kırca, kültürel mirası yaşattığı için Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 'Yaşayan İnsan Hazinesi' ödülünü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın elinden aldı. Geleneğin son temsilcilerinden olan Kırca, curasıyla Güney Kore'den Almanya'ya kadar birçok ülkede konserler verdi.
Babasından gizli başlayan yolculuk
Antalya'nın Elmalı ilçesinde doğan Osman Kırca, Yörük bir ailenin çocuğu olarak dağlarda hayvan otlatarak büyüdü. 11 yaşında, babasının yasaklarına rağmen el yapımı bir cura edindi ve gizlice çalmayı öğrendi. Babası öğrenince kısa süreli bir tepki gösterse de oğlunun kararlılığını görünce destek oldu. Kırca, 'Babam evde cura görmek istemezdi. Ama ben dağda kaval gibi çalıyordum. Sonra o da kabullendi' diyerek o günleri anımsıyor.
Uzun yıllar çobanlık yapan Kırca, 1980'lerde yerel festivallerde sahne almaya başladı. 1990'da ilk kez TRT ekranlarına çıktı ve geniş kitlelerce tanındı. Ardından Kültür Bakanlığı'nın düzenlediği yurt dışı etkinliklerinde Türkiye'yi temsil etti.
'Üç telli beni dünyaya uçurdu'
Osman Kırca, curasıyla Güney Kore, Almanya, Hollanda, Fransa ve Avusturya gibi ülkelerde konserler verdi. 'Güney Kore'ye kadar şu üç telli beni uçurdu' diyerek yaşadığı gururu ifade ediyor. Kırca, Toros Dağları'nın yaylalarında öğrendiği türküleri, bozlakları ve ağıtları dünya sahnelerine taşıdı. Özellikle 'Yörük Kızı' ve 'Çiçek Dağı' türküleri dinleyicilerden tam not aldı.
Sanatçı, 'Cura benim için bir dost, bir arkadaş oldu. Dağlarda yalnızken bana eşlik etti. Şimdi de kültürümüzü tanıtmak için bir araç' diyor. Kırca, halen Antalya'da yaşamını sürdürüyor ve gençlere yönelik atölye çalışmaları yapıyor.
'Yaşayan İnsan Hazinesi' ödülü
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından bu yıl 32. kez verilen 'Yaşayan İnsan Hazinesi' ödülleri, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın katıldığı törenle sahiplerini buldu. Osman Kırca, 'Geleneksel müzik icracısı' kategorisinde ödüle layık görüldü. Ödülü alırken duygusal anlar yaşayan Kırca, 'Bu ödül sadece benim değil, tüm Yörük kültürünün başarısı. Atalarımızın mirasını yaşattığım için mutluyum' dedi.
Bakanlık verilerine göre, şu ana kadar 600'den fazla kişi 'Yaşayan İnsan Hazinesi' unvanı aldı. Osman Kırca, bu unvanla birlikte geleneksel müziğin gelecek kuşaklara aktarılması için devlet desteği alacak.
Osman Kırca'nın hikayesi, Anadolu'nun derinliklerinde kaybolmaya yüz tutan geleneksel sanatların hâlâ yaşayabileceğini gösteriyor. Onun azmi ve tutkusu, kültürel çeşitliliğin korunması açısından önemli bir örnek teşkil ediyor. Uzmanlar, bu tür ödüllerin somut olmayan kültürel mirasın sürdürülebilirliğine katkı sağladığını belirtiyor.
