ABD'nin Kaliforniya kıyılarında, neredeyse yok olduğu düşünülen ayçiçeği deniz yıldızlarından (Pycnopodia helianthoides) oluşan gizli bir koloni keşfedildi. Bilim insanları, bu keşfin hem türün kurtuluşu hem de yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan kelp ormanları için umut verici olduğunu belirtiyor. Deniz yıldızının geri dönüşü, okyanus ekosisteminde dengeleri yeniden şekillendirebilir.
Gizli koloni nasıl bulundu?
Monterey Bay Akvaryum Araştırma Enstitüsü'nden (MBARI) araştırmacılar, orta su derinliklerinde (50-200 metre) yaptıkları dalışlarda, çok sayıda ayçiçeği deniz yıldızına rastladı. Bu derinlikler, türün daha önce yoğun olarak görüldüğü sığ kıyılardan farklı. Keşif, 2023 ve 2024 yıllarında yapılan 20'den fazla dalışla doğrulandı. Kolonide yüzlerce birey olduğu tahmin ediliyor.
Neden bu kadar önemli?
Dev ayçiçeği deniz yıldızları, kelp ormanlarının en önemli yırtıcılarından biri olan deniz kestaneleriyle beslenir. 2013'te başlayan deniz yıldızı israfı hastalığı (sea star wasting disease) nedeniyle tür, Kaliforniya kıyılarında %90 oranında azaldı. Bunun sonucunda deniz kestanesi popülasyonları patladı ve kelp ormanları büyük ölçüde yok oldu. Şimdi bu gizli koloni, deniz kestanesi kontrolünü yeniden sağlayarak kelp ormanlarının geri dönüşüne yardımcı olabilir. Bilim insanları, bu bireylerin hastalığa karşı dirençli olabileceğini de düşünüyor.
Dev deniz yıldızının ilginç özellikleri
Ayçiçeği deniz yıldızları, okyanusun en büyük deniz yıldızlarından biridir. Kolları 1 metreye kadar ulaşabilir ("koca ayak" lakabı buradan gelir). Ağırlıkları 5 kilogramı bulabilir. Saniyede 1 metre hızla hareket edebilirler ki bu, deniz yıldızları için olağanüstü bir hızdır. Ayrıca 24 kola kadar sahip olabilirler. Bu özellikleriyle ekosistemde önemli bir yere sahiptirler.
Kelp ormanları neden önemli?
Kelp ormanları, okyanusun tropik ormanları olarak kabul edilir. Su samurları, balıklar ve diğer canlılar için yaşam alanı sağlar. Aynı zamanda karbon emiliminde kritik rol oynar. Kaliforniya'da 2014'ten bu yana kelp ormanlarının %80'i yok oldu. Bu keşif, ekosistemin yeniden canlanması için bir fırsat sunuyor. Araştırmacılar, bulunan koloninin genetik yapısını inceleyerek türün hayatta kalma stratejilerini anlamaya çalışıyor.
Bu keşif, okyanus ekosistemlerinin kendi kendini iyileştirme kapasitesine dair umut verirken, iklim değişikliği ve hastalıklar gibi tehditlerin devam ettiğini de hatırlatıyor. Deniz yıldızlarının derinliklerdeki varlığı, türün sanılandan daha dirençli olduğunu gösteriyor. Ancak bilim insanları, koruma çabalarının sürmesi gerektiğini vurguluyor.
