Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA), Avrupa Birliği'nin (AB) hazırladığı Sanayi Hızlandırma Yasası kapsamında getirilmesi planlanan "Made in EU" kurallarının, Avrupalı otomotiv üreticilerinin Türkiye'deki mevcut yatırımlarını olumsuz etkilememesi gerektiğini bildirdi. Birlik, AB'nin sanayi politikasında yerelleşme ve tedarik zinciri güvenliği hedeflerinin, Türkiye gibi stratejik ortaklarla iş birliğini zedelemeden uygulanması çağrısında bulundu.
ACEA'nın çağrısı: Türkiye yatırımları kritik
ACEA tarafından yapılan açıklamada, AB'nin Sanayi Hızlandırma Yasası ile Avrupa'da üretimi teşvik etme amacının anlaşılabilir olduğu, ancak bu düzenlemelerin halihazırda AB dışında ancak AB ile entegre tedarik zincirlerine sahip ülkelerdeki yatırımları olumsuz etkilememesi gerektiği vurgulandı. Türkiye, Avrupalı otomotiv üreticileri için önemli bir üretim üssü konumunda. Ford, Fiat, Renault, Mercedes-Benz ve Volkswagen gibi birçok büyük marka, Türkiye'de fabrikalara sahip ve bu tesisler Avrupa pazarına ihracat yapıyor.
Birlik, "Türkiye'deki üretim tesislerimiz, Avrupa tedarik zincirinin ayrılmaz bir parçasıdır. Bu yatırımların korunması, hem istihdam hem de rekabetçilik açısından hayati önem taşımaktadır" ifadelerini kullandı. AB'nin karbon nötr hedefleri doğrultusunda elektrikli araç dönüşümünde de Türkiye'nin önemli bir rol oynadığına dikkat çekildi.
Sanayi Hızlandırma Yasası ve 'Made in EU' şartı
AB Komisyonu tarafından hazırlanan Sanayi Hızlandırma Yasası, stratejik sektörlerde Avrupa'nın dışa bağımlılığını azaltmayı ve kendi kendine yetebilirliğini artırmayı hedefliyor. Yasa kapsamında, kamu ihalelerinde ve teşviklerde "Made in EU" etiketli ürünlere öncelik verilmesi, yerli üretimi destekleyecek kurallar getirilmesi planlanıyor. Ancak bu durum, Türkiye gibi AB üyesi olmayan ancak Gümrük Birliği anlaşması bulunan ülkelerde üretim yapan firmalar için endişe yaratıyor.
Avrupalı otomotiv üreticileri, "Made in EU" şartının Türkiye'deki üretimlerini "AB dışı" olarak sınıflandırabileceğini ve bunun rekabet avantajlarını kaybetmelerine neden olabileceğini belirtiyor. Özellikle elektrikli araç bataryaları ve yazılım gibi yeni nesil teknolojilerde Türkiye'ye yapılan yatırımların tehlikede olduğu ifade ediliyor.
Türkiye Otomotiv Sanayi Derneği (OSD) verilerine göre, 2023 yılında Türkiye'de üretilen araçların yüzde 75'ten fazlası Avrupa ülkelerine ihraç edildi. Bu ihracatın büyük bölümü, Türkiye'deki Avrupalı markaların fabrikalarından gerçekleşiyor. OSD yetkilileri, AB'nin yeni düzenlemelerinin Türkiye'deki otomotiv ekosistemini olumsuz etkilemesi durumunda, hem istihdam hem de ticaret dengesinin zarar göreceğini vurguluyor.
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan sektör temsilcileri, Türkiye'nin genç nüfusu, coğrafi konumu ve mevcut altyapısıyla Avrupalı yatırımcılar için vazgeçilmez olduğunu, ancak AB'nin korumacı politikalarının uzun vadede bu avantajları aşındırabileceğini belirtiyor. ACEA'nın çağrısı, AB-Türkiye ilişkilerinde Gümrük Birliği'nin güncellenmesi ve sanayi politikalarının uyumlaştırılması gerekliliğini bir kez daha gündeme taşıdı.
