Avrupa genelinde etkili olan aşırı sıcak hava dalgası Portekiz'de mayıs ayı sıcaklık rekorunun kırılmasına neden oldu. Kıta genelinde kırmızı alarmlar verilirken günlük yaşam durma noktasına geldi. Birleşmiş Milletler (BM) ise 2031 yılına kadar tarihin en sıcak yılının yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Mayıs ayı rekoru ve kırmızı alarmlar
Portekiz'de termometreler 40 dereceyi aşarak mayıs ayı için yeni bir sıcaklık rekoru kırdı. Ülkenin bazı bölgelerinde hava sıcaklığı normalin 10-12 derece üzerine çıktı. Yetkililer, başta Lizbon olmak üzere birçok kentte kırmızı alarm ilan ederken, halkı dışarı çıkmamaları konusunda uyardı. Benzer durum İspanya, Fransa ve İtalya gibi ülkelerde de yaşanıyor. İspanya'da bazı bölgelerde sıcaklık 45 dereceye yaklaştı. Fransa'da ise Paris başta olmak üzere birçok kentte sağlık uyarıları yapıldı, halka bol su tüketmeleri ve gölge alanlarda kalmaları önerildi.
Ekonomik ve sosyal etkiler
Sıcak dalgası turizm sektörünü olumsuz etkilerken, tarım alanlarında da ciddi kayıplar yaşanıyor. Portekiz'de zeytin ve üzüm bağları kuruma tehlikesiyle karşı karşıya. Enerji talebi ise klima kullanımının artmasıyla rekor seviyelere ulaştı. Uzmanlar, bu tür aşırı hava olaylarının iklim değişikliği nedeniyle daha sık ve şiddetli yaşanacağını belirtiyor. Dünya Meteoroloji Örgütü'ne göre, Avrupa'da 1970'lerden bu yana sıcak dalgalarının sıklığı ve yoğunluğu belirgin şekilde arttı.
BM'den küresel uyarı
Birleşmiş Milletler, yayımladığı raporda, mevcut emisyon politikaları devam ederse 2031 yılına kadar küresel sıcaklık artışının 1,5 dereceyi aşacağını ve 2024'ün tarihin en sıcak yılı olabileceğini duyurdu. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, "Dünya bir iklim kriziyle karşı karşıya. Harekete geçilmezse felaket kaçınılmaz" ifadelerini kullandı. Raporda, fosil yakıt kullanımının azaltılması, yenilenebilir enerjiye geçiş ve karbon nötr hedeflerinin hızlandırılması çağrısı yapıldı.
Avrupa'daki mevcut sıcak dalgası, iklim değişikliğinin yalnızca bir ön gösterimi niteliğinde. Uzmanlar, önümüzdeki yıllarda benzer olayların daha sık yaşanacağı konusunda uyarıyor. Toplumların bu yeni normale uyum sağlaması için altyapı yatırımları, erken uyarı sistemleri ve halk sağlığı politikalarının güçlendirilmesi gerekiyor. Aksi takdirde her yaz bir öncekinden daha sıcak geçecek ve can kayıpları artacaktır.
