Avrupa Parlamentosu (AP), dijital egemenlik hedefi doğrultusunda kurum bilgisayarlarında varsayılan arama motoru olarak Google'ın yerine Fransız arama motoru Qwant'ı kullanmaya başlayacak. Karar, AP yönetiminin 2024 yılı sonunda aldığı bir stratejiyle uygulamaya konuldu. İlk aşamada 3.200 AP bilgisayarında Google yerine Qwant geçecek ve bu sayının önümüzdeki aylarda 20 bine çıkması planlanıyor. Değişiklik, Avrupa Birliği'nin dijital altyapısını Amerikan teknoloji devlerinden bağımsızlaştırma çabalarının bir parçası olarak görülüyor.
Neden Qwant?
Qwant, 2013 yılında Fransa'da kurulmuş ve kullanıcı verilerini izlemeyen, reklam hedeflemesi için kişisel bilgi toplamayan bir arama motoru olarak öne çıkıyor. Google'ın aksine Qwant, Avrupa veri koruma yasalarına (GDPR) tam uyumlu çalışıyor. AP yetkilileri, Qwant'ın açık kaynak kodlu yapısı ve şeffaf algoritması sayesinde kurumsal kullanım için daha güvenli olduğunu belirtiyor. AP'nin BT birimi, Qwant'ın test sürecinde arama kalitesi ve hız açısından Google ile rekabet edebilir düzeyde olduğunu doğruladı.
Dijital egemenlik adımı
Bu karar, Avrupa Birliği'nin teknoloji alanında dışa bağımlılığı azaltma hedefiyle uyumlu. 2022'den beri AB kurumları, Google ve Microsoft gibi ABD merkezli şirketlere alternatif Avrupa çözümlerini teşvik ediyor. Qwant seçimi, özellikle Fransa ve Almanya'nın savunduğu "Avrupa bulutu" ve "dijital egemenlik" kavramlarının somut bir yansıması. Karar ayrıca, ABD'nin Bulut Yasası (CLOUD Act) kapsamında Amerikan şirketlerinin Avrupa verilerine erişimine yönelik endişeleri de gideriyor.
Qwant'ın büyüme hedefleri
Qwant'ın CEO'su Eric Leandri, AP'nin kararının şirket için bir dönüm noktası olduğunu açıkladı. Leandri, "Avrupa Parlamentosu gibi prestijli bir kurumun tercihi, Qwant'ın güvenlik ve gizlilik konusundaki iddiasını kanıtlıyor. Bu, Avrupa'daki diğer kamu kurumlarına da örnek olacaktır" dedi. Qwant, halihazırda Fransa'da kamu hastaneleri ve bazı bakanlıklar tarafından kullanılıyor. AP anlaşmasıyla birlikte Qwant'ın günlük aktif kullanıcı sayısının 10 milyonu geçmesi bekleniyor.
Google'dan resmi yanıt yok
Google, AP'nin kararına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ancak endüstri analistleri, kararın Google'ın Avrupa pazarındaki hakimiyeti (yüzde 90'ın üzerinde pazar payı) açısından büyük bir tehdit oluşturmadığını, ancak sembolik önem taşıdığını belirtiyor. ABD merkezli teknoloji şirketleri, özellikle Veri Yasası (Data Act) gibi düzenlemelerle Avrupa'da artan baskıyla karşı karşıya.
Değerlendirme
AP'nin Qwant kararı, dijital egemenlik retoriğinin somut bir adıma dönüştüğü nadir örneklerden biri. Kararın Avrupa genelinde benzer kurumsal geçişleri tetiklemesi olası. Ancak Qwant'ın Google'ın ölçeğine ulaşması için yıllar gerekecek. Bu adım, Avrupalı teknoloji şirketlerine verilen desteğin bir göstergesi olsa da, tüketici tercihlerini değiştirmek için daha kapsamlı politikalar gerekiyor. Yine de AP'nin liderliği, veri gizliliği ve stratejik bağımsızlık konularında farkındalık yaratıyor.
