Avrupa Birliği'nin Schengen bölgesi sınırlarında uygulamaya koymayı planladığı Giriş-Çıkış Sistemi (EES), yoğunluk ve teknik altyapı yetersizliği nedeniyle 9 ülkede ertelendi. Parmak izi ve yüz taraması gibi biyometrik verilerin toplanmasını zorunlu kılan sistem, sınır kapılarında ciddi yığılmalara yol açabileceği gerekçesiyle birçok ülke tarafından askıya alındı.
EES Nedir ve Neden Ertelendi?
Giriş-Çıkış Sistemi (Entry/Exit System - EES), Schengen bölgesine giriş yapan üçüncü ülke vatandaşlarının biyometrik verilerinin (parmak izi ve yüz görüntüsü) elektronik olarak kaydedilmesini öngören bir AB projesidir. Sistemin amacı, sınır güvenliğini artırmak ve kaçak göçü önlemek. Ancak, sistemin devreye alınması için gerekli olan altyapı çalışmaları henüz tamamlanmadı. Özellikle yoğun yolcu trafiğine sahip sınır kapılarında yaşanabilecek uzun kuyruklar ve teknik arızalar, ülkeleri endişelendiriyor.
Ertelenen ülkeler arasında Almanya, Fransa, İtalya, İspanya, Hollanda, Belçika, Avusturya, İsviçre ve Yunanistan bulunuyor. Bu ülkeler, sistemin sorunsuz çalışması için ek süreye ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Avrupa Birliği yetkilileri, erteleme kararının kesin bir tarih içermediğini, altyapı hazır olduğunda sistemin kademeli olarak devreye alınacağını açıkladı.
Biyometrik Veri Toplama Askıya Alındı
Erteleme kararıyla birlikte, söz konusu 9 ülkede biyometrik veri toplama işlemi geçici olarak durduruldu. Seyahat edenler, sınır kapılarında parmak izi veya yüz taraması yapılmadan geçiş yapmaya devam edecek. Bu durum, özellikle yaz aylarında artan turist akınında rahatlama sağlayabilir. Ancak uzmanlar, sistemin tamamen iptal edilmediğini, sadece ertelendiğini vurguluyor.
AB Komisyonu Sözcüsü, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Üye ülkelerin sınır altyapılarını güçlendirmeleri ve personel eğitimlerini tamamlamaları için ek zamana ihtiyaç var. EES, Avrupa'nın güvenliği için kritik bir adım, bu yüzden aceleci davranmak istemiyoruz" dedi. Sözcü, ertelemenin belirli bir takvime bağlanmadığını, her ülkenin kendi hazırlık sürecine göre hareket edeceğini sözlerine ekledi.
Teknik Sorunlar ve Yoğunluk Endişesi
EES'nin ertelenmesinin arkasında yatan en büyük neden, sınır kapılarındaki yoğunluk. Özellikle havaalanları ve kara sınırlarında, her yolcunun biyometrik verisinin işlenmesi dakikalar sürebiliyor. Bu da saatlerce kuyruk oluşmasına neden olabilir. Ayrıca, sistemin merkezi veri tabanına entegrasyonu konusunda da sıkıntılar yaşanıyor. Bazı ülkeler, veri güvenliği ve gizlilik endişelerini dile getirdi.
Teknik altyapı eksikliği, sadece donanım değil yazılım tarafında da kendini gösteriyor. Ülkeler arası veri paylaşımı ve sistem uyumluluğu henüz tam olarak sağlanamadı. Bu nedenle, EES'nin tam kapasiteyle çalışması için daha fazla teste ihtiyaç duyuluyor.
Arka Plan: Schengen ve Dijitalleşme
Schengen bölgesi, 1985 yılında imzalanan anlaşmayla kuruldu ve bugün 27 ülkeyi kapsıyor. Bölge içinde pasaport kontrolü olmadan seyahat edilebiliyor. Ancak son yıllarda artan güvenlik tehditleri ve düzensiz göç, AB'yi sınır kontrol sistemlerini dijitalleştirmeye yönlendirdi. EES, bu çabaların bir parçası olarak 2017'de kabul edildi ve 2021'de devreye alınması planlanıyordu. Pandemi ve teknik aksaklıklar nedeniyle sürekli ertelendi.
EES'nin yanı sıra, Avrupa Seyahat Bilgi ve Yetkilendirme Sistemi (ETIAS) da yakında devreye girecek. ETIAS, Schengen bölgesine seyahat eden vizesiz ülke vatandaşları için önceden online izin alınmasını gerektirecek. Bu sistemin de 2025'te uygulanması bekleniyor.
Sonuç ve Beklentiler
EES'nin ertelenmesi, kısa vadede seyahat edenler için rahatlama sağlasa da, uzun vadede sistemin kaçınılmaz olduğu düşünülüyor. AB, sınır güvenliğini artırmak ve düzensiz göçle mücadele etmek için bu tür dijital çözümlere yatırım yapmaya devam edecek. Ancak, altyapı ve koordinasyon sorunları çözülmeden sistemin sağlıklı işlemesi zor görünüyor.
Uzmanlar, EES'nin tam olarak ne zaman devreye alınacağının belirsiz olduğunu, ancak 2025 sonuna doğru kademeli geçişin başlayabileceğini öngörüyor. Seyahat edenlerin, seyahat planlarını yaparken bu tür gelişmeleri takip etmeleri faydalı olacak.
