İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi Araştırma Görevlisi Duygu Geçkin, sebze atıklarını kozmetik sektöründe kullanılabilir doğal pigmentlere dönüştüren yenilikçi bir proje geliştirdi. "BioColor from Waste" adını taşıyan proje, Danimarka'nın Kopenhag kentinde düzenlenen ve girişimcilik alanında dünyanın en prestijli yarışmalarından biri olarak kabul edilen Creative Business Cup 2024'te birinciliğe çok yaklaştı. Geçkin, uluslararası jüri tarafından dünya ikinciliğine layık görüldü. Bu başarı, sürdürülebilirlik ve döngüsel ekonomi alanında Türkiye'den çıkan en somut örneklerden biri olarak değerlendiriliyor.
Sebze Atıkları Kozmetiğin Yeni Yıldızı Oluyor
Duygu Geçkin'in projesi, gıda endüstrisinin atık olarak nitelendirdiği sebze kabukları ve posalarını, kozmetik ürünlerde kullanılan kimyasal renklendiricilere doğal ve sürdürülebilir bir alternatif haline getiriyor. Proje kapsamında havuç kabuğu, kırmızı pancar posası, soğan zarı gibi malzemelerden çevre dostu yöntemlerle pigmentler elde ediliyor. Bu pigmentler; ruj, far, allık ve fondöten gibi renkli kozmetik ürünlerinin formülasyonlarında kullanılabiliyor.
Geçkin, projesinin sadece atık yönetimine katkı sağlamakla kalmadığını, aynı zamanda kozmetik endüstrisindeki petrokimya kaynaklı sentetik boyaların yarattığı sağlık ve çevre sorunlarına da çözüm ürettiğini belirtiyor. Sentetik boyaların birçoğunun petrol türevi olduğunu ve cilt sağlığına zarar verebildiği gibi üretim süreçlerinde de su kirliliğine yol açtığını ifade eden Geçkin, doğal pigmentlerin bu anlamda hem insan sağlığını koruduğunu hem de ekosistemi desteklediğini vurguluyor.
Danimarka'da Büyük Başarı
Creative Business Cup, dünyanın dört bir yanından yenilikçi iş fikirlerini bir araya getiren, girişimcilik ekosisteminin en önemli platformlarından biri. Her yıl onlarca ülkeden yüzlerce girişimcinin başvurduğu yarışmada bu yıl Duygu Geçkin, Türkiye'yi temsil etme hakkı kazanmıştı. Projesiyle önce ulusal elemeleri geçen Geçkin, ardından Kopenhag'da düzenlenen finalde dünyanın önde gelen yatırımcılarına ve sektör profesyonellerine sunum yaptı.
Jüri üyeleri, projenin yaratıcılığını ve ticarileşme potansiyelini takdir ederken özellikle sürdürülebilirlik açısından taşıdığı değere dikkat çekti. Geçkin, başarısının ardından yaptığı açıklamada "Bu ödül, atık sorununa yenilikçi bir bakış açısıyla yaklaşan projemizin dünya çapında kabul gördüğünü kanıtlıyor. Sebze atıklarını yüksek katma değerli ürünlere dönüştüren bu sistem, sadece çevreye değil ekonomiye de ciddi katkı sağlayabilir" ifadelerini kullandı.
Geleceğe Yönelik Hedefler
Projenin geliştirilme aşamasında İzmir Ekonomi Üniversitesi'nin laboratuvarlarından faydalandığını belirten Geçkin, şu anda ticarileşme sürecine odaklandığını söylüyor. İlk hedefinin Türkiye'de doğal kozmetik markalarıyla iş birliği yapmak olduğunu, ardından Avrupa pazarına açılmayı planladığını ifade eden Geçkin, şunları ekliyor: "Yerel üreticilerden atık sebze kabuklarını toplayarak hem küçük çiftçilere ek gelir sağlamak hem de büyük ölçekli üretime geçmek istiyorum. Danimarka'daki bu başarı, yurt dışındaki yatırımcıların da ilgisini çekti. Görüşmelerimiz sürüyor."
Uzmanlar, sürdürülebilir moda ve kozmetik trendlerinin yükseldiği günümüzde, doğal pigmentlere olan talebin her geçen gün arttığını belirtiyor. Dünya çapında kozmetik devleri, ürünlerinde doğal içerik kullanımını yaygınlaştırmak için adımlar atarken, Geçkin'in projesi gibi girişimler bu dönüşümde kilit rol oynayabilir. Özellikle Avrupa Birliği'nin Yeşil Mutabakat hedefleri doğrultusunda, atık yönetimi ve sürdürülebilir üretim yöntemleri giderek daha fazla önem kazanıyor.
