Sıcak hava dalgası Türkiye genelinde etkisini artırırken, özellikle 65 yaş ve üzeri bireyler için ciddi sağlık tehditleri oluşturuyor. İç Hastalıkları ve Geriatri Uzmanı Doç. Dr. Cemile Özsürekçi, aşırı sıcakların neden olduğu sıvı kaybı, sıcak çarpması ve kronik hastalıkların alevlenmesi gibi risklere karşı kritik uyarılarda bulundu. Uzman, susamayı beklemeden gün içinde en az 2-2,5 litre su tüketilmesi gerektiğini vurgulayarak, sıcaklıkların en yüksek olduğu saatlerde dışarı çıkılmaması yönünde önerilerde bulundu.
Sıvı Kaybı Neden Tehlikeli?
Vücut ısısının dengelenmesi için terleme yoluyla sıvı kaybı meydana gelir. Ancak aşırı sıcaklarda bu kayıp hızlanır ve yeterince sıvı alınmazsa dehidratasyon (vücudun susuz kalması) gelişebilir. Özellikle yaşlı bireylerde susama hissi azalabileceği için sıvı ihtiyacı fark edilmeyebilir. Doç. Dr. Özsürekçi, bu durumun böbrek yetmezliğinden kalp ritim bozukluklarına kadar birçok ciddi soruna yol açabileceğini belirtiyor. Özellikle kronik hastalığı olanlar, tansiyon ilacı kullananlar ve idrar söktürücü tedavi görenler daha yüksek risk altındadır.
Dehidratasyonun ilk belirtileri arasında ağız kuruluğu, baş dönmesi, halsizlik, koyu renkli idrar ve baş ağrısı yer alır. Bu belirtiler görüldüğünde hemen gölge bir ortama geçilmeli ve su içilmelidir. Ayrıca yaşlı bireylerin bakımından sorumlu kişilerin, onları sık sık su içmeye teşvik etmesi gerektiğini vurgulayan uzman, günlük sıvı alımının 2-2,5 litrenin altına düşmemesi gerektiğini ifade ediyor.
Sıcak Çarpması ve Kronik Hastalıklar
Sıcak çarpması, vücut sıcaklığının 40°C üzerine çıkmasıyla karakterize hayati bir acil durumdur. Bilinç kaybı, nöbet geçirme ve organ yetmezliğine neden olabilen bu tablo, özellikle açık havada çalışanlar ve yaşlılar için ölümcül olabilir. Doç. Dr. Özsürekçi, sıcak çarpması durumunda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini, ilk müdahale olarak kişinin serin bir yere alınıp üzerine ılık su dökülebileceğini söylüyor.
Aşırı sıcaklar aynı zamanda kronik hastalıkları da tetikliyor. Kalp-damar hastalıkları, diyabet ve solunum yolu kronik rahatsızlıkları olan bireylerin şikayetleri sıcak havalarda artış gösterebiliyor. Vücut ısısını dengelemek için kalbin daha fazla çalışması, kalp krizi riskini artırabiliyor. Bu nedenle kronik hastaların düzenli ilaç kullanımını aksatmaması ve doktor kontrolünde sıvı alımını ayarlaması gerekiyor.
Kimler Daha Risk Altında?
- 65 yaş üstü bireyler
- Bebekler ve küçük çocuklar
- Kronik hastalığı olanlar
- Hamileler
- Açık havada çalışanlar
- Bakıma muhtaç kişiler
Bu grupların sıcak havalarda daha dikkatli olması, öğle saatlerinde dışarı çıkmaması ve bol sıvı alması hayati önem taşıyor.
Uzman Önerileri
Doç. Dr. Özsürekçi, aşırı sıcaklarda sağlığın korunması için şu önerileri sıraladı:
- Susamayı beklemeden en az 2-2,5 litre su için.
- Kafeinli ve şekerli içeceklerden kaçının.
- Öğle saatlerinde (11.00-16.00 arası) dışarı çıkmayın.
- Pamuklu ve açık renkli giysiler tercih edin.
- Güneş kremi ve şapka kullanın.
- Kapalı ortamları havalandırın.
- Yaşlı yakınlarınızı sık sık kontrol edin.
Bu basit önlemler, sıcak havalarda yaşanabilecek ciddi sağlık sorunlarının önüne geçilmesinde etkili olacaktır.
Türkiye genelinde etkili olan sıcak hava dalgası, özellikle büyükşehirlerde yaşayan nüfusu tehdit ediyor. Uzmanlar, iklim değişikliğiyle birlikte sıcak hava dalgalarının daha sık ve şiddetli yaşanacağını öngörüyor. Bu nedenle toplumsal farkındalığın artırılması ve özellikle savunmasız grupların korunması için kalıcı politikalar geliştirilmesi gerekiyor. Sağlık Bakanlığı'nın da zaman zaman yayımladığı uyarılara riayet etmek, bireysel sağlığımızı korumanın yanı sıra sağlık sisteminin üzerindeki yükü de azaltacaktır.
