Anayasa Mahkemesi (AYM), elektronik ticaret alanında faaliyet gösteren aracı hizmet sağlayıcılarının, platformlarında yer alan hukuka aykırı içerik ve bu içeriklere konu mal veya hizmetlerden sorumlu tutulamayacağına ilişkin düzenlemeyi Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Karar, Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girecek. İptal gerekçesinde, söz konusu düzenlemenin mağdurların hak arama özgürlüğünü kısıtladığı ve hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığı ifade edildi.
Düzenlemenin İçeriği ve İptal Gerekçesi
Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un ilgili maddesi, aracı hizmet sağlayıcıların (platformlar) üçüncü kişiler tarafından sunulan içeriklerin hukuka aykırı olmasından sorumlu olmadığını öngörüyordu. AYM, bu düzenlemenin Anayasa'nın 2. maddesindeki hukuk devleti ilkesine ve 36. maddedeki hak arama hürriyetine aykırı olduğuna hükmetti. Mahkeme, aracı hizmet sağlayıcılarının denetim yükümlülüğünün bulunması gerektiğini, aksi halde hukuka aykırı içeriklerin yayılmasının önüne geçilemeyeceğini vurguladı. Ayrıca, iptal kararında, düzenlemenin tüketici haklarını korumada yetersiz kaldığı ve dijital platformlarda dolandırıcılık, sahte ürün satışı gibi suçların artmasına neden olduğu belirtildi.
Kararın Etkileri ve Gelecekteki Düzenlemeler
İptal kararıyla birlikte, Türkiye'deki e-ticaret platformları ürün ve hizmetlerin hukuka uygunluğunu denetlemekle yükümlü hale gelecek. Bu durum, özellikle Trendyol, Hepsiburada, Amazon Türkiye gibi büyük platformların iş modellerini yeniden gözden geçirmesine yol açacak. Hukukçular, kararın tüketici hakları açısından olumlu olduğunu, ancak platformların maliyetlerini artırabileceğini belirtiyor. Meclis'in, AYM'nin iptal kararının ardından yeni bir düzenleme yapması bekleniyor. Yeni düzenlemede, aracı hizmet sağlayıcılarının bildirim üzerine harekete geçme, şeffaflık raporlama ve zararın tazmini gibi yükümlülüklerinin netleştirilmesi öngörülüyor.
Bağlam ve Değerlendirme
Dijital platformların yükselişiyle birlikte, aracı hizmet sağlayıcılarının sorumluluğu uluslararası alanda da tartışılan bir konu. ABD'de Section 230, Avrupa Birliği'nde ise Dijital Hizmetler Yasası (DSA) bu konuyu düzenliyor. Türkiye'deki iptal kararı, mevcut düzenlemenin AB normlarına kıyasla eksik kaldığını gösteriyor. Karar, tüketici mağduriyetlerinin önlenmesi ve hukukun üstünlüğü açısından önemli bir adım olarak değerlendirilirken, platformların uyum sürecinde yaşayacağı zorluklar da göz ardı edilmemeli.
