Antalya'nın Gazipaşa ilçesinde yöreye özgü sandal ağaçlarının çiçeklerinden arıların bala dönüştürdüğü acı bal hasadı yapıldı. Bu yıl bahar mevsiminde dengesiz hava şartları nedeniyle rekolte beklenenin altında gerçekleşirken, balın kilogram fiyatı 1000 liradan alıcı buluyor. Gazipaşa Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mehmet Yılmaz, hasadın bereketli geçmediğini ancak kalitenin yüksek olduğunu belirtti.
Acı bal nedir, nasıl üretilir?
Acı bal, Gazipaşa ve çevresinde yetişen sandal ağaçlarının (Pterocarpus santalinus) çiçeklerinden arılar tarafından toplanan nektarın işlenmesiyle elde ediliyor. Sandal ağacı, bölgeye özgü bir tür olup çiçekleri kendine has bir aroma ve acılık taşıyor. Arılar bu çiçeklerden topladıkları nektarı peteklerinde olgunlaştırarak acı balı üretiyor. Bal, yoğun kıvamı ve kendine özgü acı tadıyla diğer ballardan ayrılıyor.
Üreticiler, acı balın şifalı özellikleri olduğunu ve özellikle boğaz ağrısı, öksürük gibi rahatsızlıklara iyi geldiğini söylüyor. Ancak balın aşırı tüketilmemesi gerektiği, aksi takdirde mide rahatsızlıklarına yol açabileceği belirtiliyor.
Rekolte düştü, fiyat arttı
Bu yıl bahar aylarında yaşanan dengesiz hava koşulları, sandal ağaçlarının çiçeklenme dönemini olumsuz etkiledi. Ani sıcaklık değişimleri ve yağışların düzensiz olması, arıların nektar toplamasını zorlaştırdı. Bu nedenle rekolte geçen yıla göre yaklaşık yüzde 30 oranında azaldı. Gazipaşa Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mehmet Yılmaz, "Bu yıl hava şartları nedeniyle verim düşük. Normalde 10 ton civarında olan üretim, bu yıl 7 ton seviyesinde kaldı. Talep ise yüksek, bu da fiyatların artmasına neden oldu" dedi.
Kilogramı 1000 liradan satılan acı bal, özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerdeki şifalı ürün meraklıları tarafından tercih ediliyor. Bazı üreticiler, balı kavanozlarda 250 gramlık paketler halinde 250 liradan satışa sunuyor. Talep yoğunluğu nedeniyle stoklar hızla tükeniyor.
Acı balın özellikleri ve tüketimi
Acı bal, içerdiği yüksek antioksidanlar sayesinde bağışıklık sistemini güçlendiriyor. Uzmanlar, günde bir tatlı kaşığı tüketilmesini öneriyor. Balın acı tadı, bazı tüketiciler için alışılması güç olsa da, şifa arayanlar tarafından rağbet görüyor. Gazipaşa'da üretilen acı bal, coğrafi işaret tescili için başvuru yapılan ürünler arasında yer alıyor.
Üreticiler, balın gerçek acı bal olup olmadığını anlamak için tüketicilere güvenilir kaynaklardan alışveriş yapmalarını tavsiye ediyor. Sahte bala karşı uyarılarda bulunuluyor. Gerçek acı balın rengi koyu kehribar, kokusu ise hafif baharatlı ve çiçeksi oluyor.
Bölge ekonomisine katkı
Acı bal, Gazipaşa ekonomisi için önemli bir gelir kaynağı. İlçede 200'e yakın arıcı bu işle uğraşıyor. Arıcılar, sandal ağaçlarının korunması ve yeni ağaçlandırma çalışmalarıyla üretimin artabileceğini belirtiyor. Gazipaşa Belediyesi, sandal ağacı yetiştiriciliğini teşvik etmek için çiftçilere destek sağlıyor. Ayrıca balın tanıtımı için fuar ve etkinlikler düzenleniyor. Bu yıl hasadın düşük olması, fiyatları yükseltse de uzun vadede sürdürülebilir üretim için hava koşullarına uyum sağlanması gerekiyor.
Acı bal, Türkiye'nin dört bir yanından online siparişlerle de satılıyor. E-ticaret platformlarında ve aktarlarda bulunabiliyor. Şifalı bitkilere ilgi duyanlar, acı balı denemek için sıraya giriyor.
Gazipaşa'daki arıcılar, önümüzdeki yıllarda daha istikrarlı bir üretim yapabilmek için arıcılık tekniklerini geliştirmeyi ve sandal ağacı popülasyonunu artırmayı hedefliyor. Bu nadide balın değerinin daha da artacağı öngörülüyor.
