Ankara'daki tarihi Radyoevi binası, 2015 yılında gerçekleştirilen ihaleye karşın aradan geçen 11 yıla rağmen restore edilmedi. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından bu yıl için ayrılan ödenek ise yalnızca 500 bin lira olarak kayıtlara geçti. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, restorasyonun neden geciktiğine yönelik soru önergesine yanıt vermedi. Ankara Bağımsız Milletvekili Selçuk Özdağ'ın gündeme getirdiği konu, Cumhuriyet dönemi mimarisinin korunamadığı eleştirilerini yeniden alevlendirdi.
11 Yıllık Bekleyiş ve Ödenek Yetersizliği
Ankara'nın simge yapılarından biri olan Radyoevi binası, Türkiye'nin ilk radyo yayın binası olarak 1946 yılında hizmete açıldı. Modernist mimarinin önemli örneklerinden biri olarak kabul edilen bina, 2015 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından restore edilmek üzere ihaleye çıkarıldı. Ancak ihalenin ardından herhangi bir çalışma başlatılmadı. Yıllar içinde bakımsız kalan binanın çatısında akıntılar, duvarlarında çatlaklar oluştuğu gözlemlendi.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşülen 2025 yılı bütçesinde, Radyoevi restorasyonu için ayrılan ödenek miktarı 500 bin lira olarak belirlendi. Uzmanlar, bu rakamın kapsamlı bir restorasyon için yetersiz olduğunu belirtiyor. Ankara Bağımsız Milletvekili Selçuk Özdağ, konuyu Meclis gündemine taşıyarak Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'a yazılı soru önergesi verdi. Özdağ, binanın mevcut durumunu ve restorasyonun neden yıllardır başlamadığını sordu. Ancak Cevdet Yılmaz'dan herhangi bir yanıt gelmedi.
Uzmanlar Uyarıyor: Cumhuriyet Mirası Yok Oluyor
Mimarlar Odası Ankara Şubesi yetkilileri, 1940'ların modern mimarlık ürünü olan Radyoevi binasının Türkiye'nin kültürel mirası açısından büyük önem taşıdığını vurguluyor. Bina, İkinci Dünya Savaşı sonrası Türkiye'de inşa edilen ilk radyo stüdyolarını barındırması ve ulusal yayıncılığın merkezi olması nedeniyle tarihi bir değere sahip. Ancak uzun süredir ihmal edilen yapının, gerekli restorasyon yapılmazsa geri dönüşü olmayan hasarlar alacağı belirtiliyor.
“Cumhuriyetin ilk yıllarının mimari mirası, maalesef birer birer yok oluyor” diyen mimarlık tarihçisi Prof. Dr. Zeynep Aygen, devletin kendi kurumlarına ait bu mirasa sahip çıkması gerektiğini ifade ediyor. Aygen, “Radyoevi, Türkiye'nin modernleşme hikayesinin bir parçası. Bu tür yapıların restore edilmesi bir lüks değil, zorunluluktur” şeklinde konuştu. Ayrıca bölgede bulunan diğer Cumhuriyet dönemi yapılarının da benzer tehdit altında olduğuna dikkat çekildi.
Kültür Bakanlığı'ndan Açıklama Yok
Kültür ve Turizm Bakanlığı, Radyoevi'nin restorasyonu ile ilgili şu ana kadar kamuoyuna ayrıntılı bir açıklama yapmadı. Ancak bakanlık yetkililerinin, binanın yönetiminin TRT'ye ait olduğunu, bu nedenle restorasyon sorumluluğunun TRT'de olduğunu öne sürdüğü iddiaları basına yansıdı. TRT ise binanın mülkiyet durumu ve restorasyon planları hakkında net bir bilgi vermedi. Bu yetki karmaşası, restorasyonun yıllardır başlamamasının en önemli nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.
Ankara'daki birçok sivil toplum kuruluşu, Radyoevi'nin korunması için imza kampanyası başlattı. “Radyoevi'ne Sahip Çık” adlı kampanya, sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. Kampanya metninde, “Bu bina, devletin hafızasıdır. Atalarımızın sesini, ilk radyo yayınlarını bu binadan dinledik. Şimdi o sesin yok olmasına izin veremeyiz” ifadeleri yer aldı. Toplanan imzaların Kültür Bakanlığı'na teslim edileceği belirtiliyor.
Restorasyonun Önündeki Engeller ve Çözüm Önerileri
Uzmanlar, restorasyonun bir türlü başlayamamasının nedenlerini şöyle sıralıyor:
- Bütçe yetersizliği: Enflasyon ve artan maliyetler nedeniyle ayrılan ödeneklerin erimesi.
- Kurumlar arası koordinasyon eksikliği: TRT, Kültür Bakanlığı ve belediyeler arasında net bir iş birliği sağlanamaması.
- İhale süreçlerindeki aksamalar: 2015'te yapılan ihalenin ardından müteahhit firma ile yaşanan anlaşmazlıklar.
- Koruma kurullarının yavaş işlemesi: Uzun süren onay süreçleri.
Mimarlar Odası, binanın acilen koruma altına alınarak restorasyon çalışmalarının başlatılması gerektiğini savunuyor. Önerilen çözümler arasında, binanın başka bir kamu kurumuna devredilmesi, özel sektör sponsorluğunun teşvik edilmesi ve uluslararası fonlardan yararlanılması yer alıyor.
Türkiye, yakın zamanda Galata Kulesi, Ayasofya Camii gibi yapılarda yaptığı başarılı restorasyonlarla dikkat çekiyor. Ancak Radyoevi gibi Cumhuriyet dönemi modern mimarlık örneklerinin restore edilmesi konusunda aynı özenin gösterilmediği eleştirisi giderek güçleniyor. Bu durum, kültürel miras politikalarının sadece Selçuklu ve Osmanlı eserlerine odaklandığını, Cumhuriyet'in ilk yüzyılının eserlerinin göz ardı edildiği yönünde bir algı oluşturuyor. Oysa bu yapılar, ülkenin çağdaşlaşma sürecinin somut tanıkları olarak gelecek nesillere aktarılmalıdır. Ankara Radyoevi'nin akıbeti, sadece tek bir binanın kaderi değil, bir dönemin mirasına sahip çıkılıp çıkılmadığının da bir göstergesi.
