Amerikan Kızılhaçı, ABD genelinde kan stoklarının kritik seviyelerin altına düşmesi üzerine kurumun 150 yıllık tarihinde ikinci kez resmi olarak "kan stoğu krizi" ilan etti. Bu karar, ülke genelindeki hastanelerin kan ihtiyacını karşılamakta zorlanmasına ve bazı elektif ameliyatların ertelenmesine yol açan ciddi bir durumu işaret ediyor. Kızılhaç yetkilileri, özellikle O Rh pozitif ve O Rh negatif kan gruplarına acil ihtiyaç olduğunu vurgulayarak, uygun donörleri kan bağışı yapmaya çağırdı. Kurum, bu krizin aşılması için haftalık bağış sayısının en az yüzde 30 artması gerektiğini belirtiyor.
Kan stoklarındaki kritik düşüşün nedenleri
Kan stoklarındaki bu tarihi düşüşün arkasında birçok faktör bulunuyor. Öncelikle, COVID-19 pandemisi sonrası dönemde kan bağışı oranlarındaki dalgalanma devam ediyor. Pandemi sırasında birçok bağış etkinliği iptal edilmiş, insanlar evlerine kapanmış ve bağış merkezlerine olan ilgi azalmıştı. Okullar ve iş yerleri gibi geleneksel bağış organizasyonlarının tam kapasiteyle toparlanamaması, bağışçı sayısındaki düşüşü sürdürüyor. Ayrıca, son aylarda yaşanan kış fırtınaları ve aşırı soğuklar, birçok bölgede bağış merkezlerinin geçici olarak kapanmasına neden oldu. ABD'nin güney eyaletlerindeki yoğun kar yağışı ise kan bağışı turlarını iptal etmek zorunda bıraktı. Bunun yanı sıra, kızamık ve grip vakalarındaki artış, hastanelerdeki kan ihtiyacını artırırken, kan bağışı uygunluğunu da olumsuz etkiliyor.
Kızılhaç'ın yayınladığı raporda, ulusal düzeydeki kan stoğunun yalnızca iki günlük ihtiyacı karşılayabilecek seviyede olduğu belirtiliyor. Normalde hastanelerin üç ila beş günlük stok bulundurması hedeflenirken, bu kritik eşiğin iyice altına düşülmesi, acil tıbbi müdahalelerde bile kıtlık yaşanabileceği anlamına geliyor. Özellikle trafik kazası, kanser tedavisi ve orak hücreli anemi gibi hastalıklar için düzenli kan nakline ihtiyaç duyan hastalar büyük risk altında. Bazı hastaneler, planlı ameliyatları ertelemeye başlarken, acil durumlar için bile kan temininde güçlük yaşanıyor.
Amerikan Kızılhaçı'ndan ilk kez böyle bir çağrı
Amerikan Kızılhaçı, ilk ve tek kan stoğu krizini 2019 yılında ilan etmişti. O dönemdeki kriz, üç hafta sürmüş ve bağış kampanyalarıyla aşılmıştı. Şimdi ise, pandeminin etkileri hala sürerken, yeni bir krizle karşı karşıya kalınması yetkilileri endişelendiriyor. Kızılhaç Başkanı Gail McGovern, yaptığı açıklamada, "Ulusal kan stoğumuz kritik seviyede. Hastaneler, kanserle savaşan çocuklara, kalp ameliyatı geçirenlere ve şiddetli yaralanmalara müdahale eden doktorlara kan sağlamakta zorlanıyor. Bu krizi aşmak için herkesin desteğine ihtiyacımız var" ifadelerini kullandı.
Kızılhaç, bu krizi aşmak için bağış merkezlerinin mesai saatlerini uzattığını, hafta sonları da bağış kabul edileceğini duyurdu. Ayrıca, mobil bağış üniteleri ülke genelinde seferber edildi. Kan bağışında bulunmak isteyenlerin kimliklerini getirmeleri ve randevu almaları yeterli. Kızılhaç, web sitesi üzerinden randevu sistemini aktif hale getirdi ve bağış noktalarını güncelledi.
ABD'de her 2 saniyede bir hastanın kan ihtiyacı olduğu biliniyor. Günlük ortalama 38 bin ünite kana ihtiyaç duyulurken, ülke genelinde stokların bu talebi karşılamada yetersiz kalması, sağlık sistemini zorluyor. Kan bağışı sadece bir saatlik bir zaman ayırarak hayat kurtarabilmek anlamına geliyor. Kızılhaç yetkilileri, özellikle 17-75 yaş arası, ağırlığı 50 kilogramın üzerindeki sağlıklı bireyleri bağış yapmaya davet ediyor.
Bu kriz, ABD sağlık sisteminin kırılganlığını bir kez daha gözler önüne seriyor. Kan stoğunun bu denli kritik seviyeye düşmesi, sadece mevsimsel faktörlere bağlanamaz; yıllardır süren bağışçı kaybı ve benzeri sağlık krizlerine karşı yeterli hazırlıklı olunmaması da etkili. Kızılhaç, bu durumun kalıcı çözümü için toplumda bağış bilincinin artırılması ve düzenli bağışçı sayısının sürekli olarak yüksek tutulması gerektiğini vurguluyor. Uzmanlar, bu tür krizlerin sadece ABD'ye özgü olmadığını, dünya genelinde kan bağışı sistemlerinin yeniden yapılandırılması gerektiğine dikkat çekiyorlar.
