Yüz binlerce kişinin umutla beklediği IBAN mağdurları düzenlemesi, AKP'nin son dakikada aldığı bir kararla yeniden rafa kalktı. Banka hesap hareketlerinde hatalı IBAN kullanımı nedeniyle mağdur olan vatandaşların sorunlarını çözeceği açıklanan yasal düzenleme, Meclis tatile girmeden önce görüşülecekken aniden gündemden düşürüldü. Muhalefet partileri, AKP'nin bu kararıyla mağdurlarla adeta dalga geçtiğini savunurken, iktidar kanadı ise düzenlemenin teknik detaylarının henüz tamamlanmadığını öne sürdü.
IBAN mağdurları ne istiyor?
Son yıllarda artan dijital bankacılık kullanımıyla birlikte, hatalı IBAN girişi nedeniyle paralarını başka hesaplara gönderen binlerce kişi mağdur oldu. Mevcut yasal düzenlemeler, bu tür hatalı işlemlerde paranın geri alınmasını neredeyse imkansız kılıyor. Mağdurlar, bankaların ve ödeme sistemlerinin daha fazla sorumluluk almasını, hatalı IBAN durumunda otomatik uyarı sistemlerinin devreye girmesini ve şeffaf bir başvuru süreci oluşturulmasını talep ediyor. Bu talepler, geçen yıl TBMM Dilekçe Komisyonu'na taşınmış ve komisyon, konuyla ilgili bir araştırma önergesi hazırlamıştı.
AKP'nin son dakika kararı
TBMM'nin tatile girmesine günler kala, AKP grup toplantısında düzenlemenin bu dönem yetişmeyeceği kararı alındı. Edinilen bilgilere göre, parti yönetimi düzenlemenin içeriğiyle ilgili bazı maddelerin kamuoyunda yanlış anlaşılacağı endişesi taşıdı. Özellikle, bankaların sorumluluğunu artıran maddelerin iş dünyasından tepki çekmesinden çekinildi. AKP Sözcüsü Ömer Çelik, yaptığı açıklamada "Düzenleme üzerinde çalışmalar devam ediyor. Ekonomik istikrarı bozmayacak bir şekilde, tüm kesimlerin hassasiyetlerini dikkate alarak en kısa sürede Meclis'e getireceğiz" dedi.
Muhalefetten sert tepki
CHP Genel Başkan Yardımcısı Aykut Erdoğdu, konuyla ilgili yaptığı yazılı açıklamada, "AKP, IBAN mağdurlarının çilesiyle alay ediyor. Yüz binlerce vatandaşımızın beklediği düzenlemeyi bir son dakika kararıyla rafa kaldırmak, sorunları görmezden gelmektir" ifadelerini kullandı. İYİ Parti Sözcüsü Kürşad Zorlu da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Bu karar, AKP'nin halkın sorunlarına ne kadar duyarsız olduğunu bir kez daha gösterdi" dedi.
HDP Mersin Milletvekili Rıdvan Turan, konuyu Meclis gündemine taşıdıklarını ve düzenlemenin bir an önce çıkarılması için kanun teklifi hazırladıklarını duyurdu. Turan, "IBAN mağdurları ne zaman rahat edecek? Bu sorunun cevabını AKP vermelidir" şeklinde konuştu.
Düzenleme neden önemli?
Türkiye'de her yıl binlerce kişi, hatalı IBAN girişi nedeniyle mağdur oluyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, 2023 yılında bu tür şikayetlerin sayısı yüzde 30 arttı. Mağdurların çoğu, paralarına ulaşamazken, bankalar da bu durumda sorumluluk almayı reddediyor. Tüketici dernekleri, konunun hızla çözülmesi gerektiğini belirtiyor. Tüketici Dernekleri Federasyonu Başkanı Aziz Koçal, "Bu düzenleme ertelenemez. Her gün yeni mağdurlar ortaya çıkıyor. Vatandaşların bu sorunu yaşamaması için bankaların daha dikkatli olması ve bir mekanizma kurulması şart" dedi.
Ekonomistler ise düzenlemenin gecikmesinin dijital bankacılığa güveni azaltabileceği uyarısında bulunuyor. Dr. Emre Alkin, "E-ticaret ve dijital ödemelerin arttığı bir dönemde, bu tür sorunların çözülmemesi tüketicilerin alternatif ödeme yöntemlerine yönelmesine yol açabilir" yorumunu yaptı.
Sonuç olarak, IBAN mağdurları düzenlemesi siyasi hesapların kurbanı olurken, binlerce vatandaş mağduriyet yaşamaya devam ediyor. AKP'nin bu konudaki tutumu, hem muhalefet hem de sivil toplum kuruluşları tarafından eleştiriliyor. Önümüzdeki dönemde konunun yeniden gündeme gelmesi beklenirken, mağdurların ne zaman rahatlayacağı belirsizliğini koruyor.
