Adalet Bakanı Akın Gürlek, göreve geldiği 7 aylık süreçte Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne kendisi tarafından yanıtlanması istemiyle sunulan 900'ün üzerinde soru önergesinden hiçbirine yanıt vermedi. Muhalefet partilerinin İBB davalarındaki gizli tanık ifadeleri, komedyen Deniz Göktaş'ın tutukluluğu gibi kritik konularda bilgi taleplerini içeren önergeler, bakanlık tarafından yanıtsız bırakıldı.
Yanıtsız Önergelerin Kapsamı
TBMM kayıtlarına göre, Adalet Bakanlığı'na yöneltilen soru önergeleri arasında İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne açılan davalarda dinlenen gizli tanıkların kimlikleri ve ifadelerine ilişkin sorular öne çıkıyor. Muhalefet milletvekilleri, bu tanıkların yargı sürecindeki rolünü ve ifadelerin hukuki dayanağını sorgularken, Bakan Gürlek'ten herhangi bir açıklama gelmedi.
Önergelerden bazıları komedyen Deniz Göktaş'ın tutukluluk sürecine ilişkin. Göktaş'ın tutuklanma gerekçesi ve cezaevi koşulları hakkında verilen soru önergeleri de yanıtsız kaldı. Ayrıca, çeşitli cezaevlerindeki hak ihlali iddiaları, yargı mensuplarının atanma süreçleri ve HSK'nın yapısına dair sorular da yanıtlanmayan başlıklar arasında.
Muhalefetten Tepki: 'Sorumluluktan Kaçıyor'
Muhalefet partileri, Adalet Bakanı'nın soru önergelerine yanıt vermemesini 'şeffaflıktan kaçış' olarak değerlendirdi. CHP'li milletvekilleri, Bakan Gürlek'in göreve geldiği günden bu yana Meclis'in bilgi edinme hakkını sistematik olarak engellediğini savundu. Bir milletvekili, "Adalet Bakanı'nın en temel görevi yargıya ilişkin soruları yanıtlamaktır. Ancak 7 aydır tek bir önergeye bile cevap verilmedi. Bu, Meclis'i yok saymaktır" ifadelerini kullandı.
Benzer şekilde, DEM Parti ve İYİ Parti milletvekilleri de Adalet Bakanlığı'na yönelttikleri soruların yanıtsız kaldığını belirterek, Meclis İçtüzüğü'nün 98. maddesine atıfta bulundu. Bu madde, bakanların soru önergelerine 15 gün içinde yanıt vermesini öngörüyor. Ancak uygulamada bu sürenin sık sık ihlal edildiği ve yaptırımının olmadığı biliniyor.
Gürlek'in Görev Süresi ve Yargı Reformu Tartışmaları
Akın Gürlek, 2023 yılının ortalarında Adalet Bakanı olarak atanmıştı. Göreve geldiğinde yargı reformu ve yargı bağımsızlığı konusunda mesajlar vermişti. Ancak geçen 7 aylık sürede, özellikle yargı mensuplarının atanması, ceza infaz sistemi ve tutukluluk süreleri gibi konularda Meclis'e sunulan soru önergelerine yanıt vermemesi, reform taahhütleriyle çeliştiği yönünde eleştirilere yol açtı.
TBMM tutanaklarına göre, Adalet Bakanlığı'na yöneltilen önergelerin büyük çoğunluğu muhalefet partileri tarafından hazırlandı. İktidar partisi milletvekillerinin ise Bakan Gürlek'e herhangi bir soru önergesi vermediği görülüyor. Bu durum, muhalefetin bilgi edinme taleplerinin sistematik olarak yanıtsız bırakıldığı yorumlarını güçlendiriyor.
Yargıya Güven ve Meclis Denetimi
Siyaset bilimcilere göre, soru önergelerinin yanıtsız bırakılması, yürütmenin yasama üzerindeki denetim işlevini zayıflatıyor. Meclis'in en önemli görevlerinden biri olan soru sorma hakkı, hükümeti hesap verebilir kılmanın temel araçlarından biri. Adalet Bakanı'nın bu hakkı fiilen kullanılamaz hale getirmesi, kuvvetler ayrılığı ilkesine gölge düşürüyor.
Öte yandan, yargı bağımsızlığı tartışmaları Türkiye'de uzun süredir devam ediyor. Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluşlar, Türkiye'deki yargı süreçlerine dair raporlarında, tutukluluk sürelerinin uzunluğu ve yargı mensuplarının siyasi baskı altında olduğu iddialarına yer veriyor. Adalet Bakanı'nın Meclis sorularını yanıtsız bırakması, bu raporlardaki eleştirileri destekler nitelikte.
Sonuç olarak, Akın Gürlek'in 7 aylık performansı, Adalet Bakanlığı'nın Meclis denetimine kapalı olduğu görüntüsünü pekiştiriyor. Muhalefet, yanıtsız önergelerin takipçisi olacağını ve konuyu Meclis gündemine taşıyacağını açıkladı. Kamuoyu ise yargıyla ilgili kritik konularda Bakan'dan gelecek açıklamayı bekliyor.
