Akdeniz'de yaşam mücadelesi veren 142 göçmen, Türk bandıralı M/V INCE ISTANBUL gemisinin müdahalesiyle hayata tutundu. Aralarında çocuk ve kadınların da bulunduğu göçmenler, 4 ayrı bottan alınarak gemiye çıkarıldı. Sağlık kontrolünden geçirilen göçmenler, daha sonra Yunan makamlarına teslim edildi. Olay, uluslararası deniz hukuku ve insani yardım çerçevesinde yeni tartışmaları beraberinde getirdi.
Kurtarma operasyonu nasıl gerçekleşti?
M/V INCE ISTANBUL gemisi, seyir halindeyken yardım çağrısı alan ekipler, bölgeye ulaştıklarında 4 bottaki göçmenleri sürüklenir halde buldu. Hava koşullarının da etkili olduğu bölgede, geminin kaptan ve mürettebatı zorlu bir operasyonla tüm göçmenleri gemiye aldı. Göçmenlerin ilk ifadelerine göre, Türkiye'den yola çıktıkları ve Yunanistan'a ulaşmaya çalıştıkları öğrenildi. Kurtarma anı, geminin güvertesinde çekilen görüntülere yansıdı.
Göçmenlerin durumu ve teslim süreci
Gemide sağlık kontrolünden geçirilen göçmenlerin genel durumunun iyi olduğu bildirildi. Bazı göçmenlerin hafif hipotermi ve yorgunluk belirtileri gösterdiği, ancak hayati tehlikelerinin bulunmadığı açıklandı. M/V INCE ISTANBUL, uluslararası deniz hukuku gereğince, en yakın güvenli liman olan Yunanistan'ın adalarına yönlendirildi. Göçmenler, Yunan sahil güvenlik ekiplerine teslim edilirken, işlemlerin ardından adadaki kabul merkezlerine sevk edildikleri belirtildi.
Bölgedeki göç hareketliliği
Akdeniz, yıllardır düzensiz göçün en yoğun yaşandığı rotalardan biri olarak öne çıkıyor. Özellikle yaz aylarında artan geçiş girişimleri, sık sık ölümlü vakalara yol açıyor. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği verilerine göre, 2023 yılında Akdeniz'de 2 bin 500'den fazla göçmen hayatını kaybetti. Türkiye, 2016 yılında AB ile yaptığı geri kabul anlaşması kapsamında göç akınını kontrol altına almaya çalışırken, Yunanistan ise sınır güvenliğini sıkılaştırmış durumda.
Uluslararası hukuk açısından değerlendirme
Uluslararası deniz hukukuna göre, tüm gemilerin denizde yardım çağrısına yanıt verme yükümlülüğü bulunuyor. Kurtarma sonrası göçmenlerin hangi ülkeye teslim edileceği ise tartışma konusu olabiliyor. Bu olayda, M/V INCE ISTANBUL gemisi, en yakın güvenli liman olan Yunanistan'a yönelerek prosedürü uyguladı. Ancak insani yardım kuruluşları, sığınma hakkının korunması ve geri göndermeme ilkesine dikkat çekerek, teslim sürecinin şeffaf şekilde yürütülmesi gerektiğini vurguluyor. Akdeniz'de yaşanan bu tür kurtarma operasyonları, bölgedeki göç politikalarının yeniden ele alınması gerektiğini bir kez daha gözler önüne seriyor.
