AK Parti Hükümeti, 25 yıllık iktidar sürecinde çalışma hayatını kökten değiştiren reformlara imza attı. Kuyrukların sona erdiği, milyonların sosyal güvenceye kavuştuğu bu dönemde, sözleşmeli personeller memur kadrosuna geçti, EYT düzenlemesiyle milyonlar emekli oldu. İşte 25 yılda hayata geçirilen 25 kritik reformun özeti ve çalışanların hayatına etkileri.
Sağlıkta Devrim: Genel Sağlık Sigortası
2003 yılında başlatılan Sağlıkta Dönüşüm Programı ile birlikte sosyal güvenlik sisteminde kapsamlı değişiklikler yapıldı. Genel Sağlık Sigortası (GSS) uygulamasına geçilerek, önceden prim ödeyemeyen milyonlarca vatandaş sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanmaya başladı. 2012'de tam olarak uygulamaya giren GSS, bugün nüfusun büyük çoğunluğunu kapsıyor. Böylece sağlıkta hizmete erişimde büyük bir artış sağlandı ve hastane kuyrukları tarihe karıştı.
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) Düzenlemesi
Uzun yıllardır gündemi meşgul eden EYT sorunu, 2023 yılında çıkarılan yasayla çözüme kavuşturuldu. Milyonlarca çalışan, yaş şartı aranmadan emekli olma hakkı elde etti. Bu düzenleme, hem çalışanların yüzünü güldürdü hem de iş gücü piyasasında önemli bir hareketlilik yarattı. EYT kapsamında emekli olanların sayısı kısa sürede milyonlara ulaştı.
İş Güvencesi ve Sözleşmeli Personel Reformu
Kamu sektöründe çalışan sözleşmeli personeller için önemli bir adım atıldı. Yapılan düzenlemelerle sözleşmeli personellere memur kadrosuna geçiş imkânı tanındı. Bu sayede kamu çalışanlarının özlük hakları güçlendirilirken, iş güvencesi de artırıldı. Ayrıca işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda yapılan yasal düzenlemelerle iş kazalarının önüne geçilmesi hedeflendi.
Asgari Ücret ve Çalışma Koşullarında İyileşme
Asgari ücret, son 25 yılda reel olarak önemli ölçüde artırıldı. 2002 yılında 184 TL olan asgari ücret, 2023'te net 8.506 TL'ye yükseldi. Bu artış işçilerin alım gücünü göreceli olarak artırırken, çalışma saatleri ve haftalık izin gibi konularda da iyileştirmeler yapıldı. Özellikle esnek çalışma modelleri ve uzaktan çalışma gibi yeni düzenlemelerle çalışma hayatının modernize edilmesi sağlandı.
Genç İstihdam ve Mesleki Eğitim
Genç işsizliğin azaltılması için çeşitli programlar başlatıldı. İŞKUR aracılığıyla düzenlenen kurslar ve sertifikalı eğitimlerle gençlerin iş gücü piyasasına hazırlanması teşvik edildi. Aynı zamanda mesleki eğitim merkezlerinde yapılan reformlarla staj yapan çıraklara devlet desteği sağlandı. Böylece genç nüfusun istihdama katılımı artırılmaya çalışıldı.
Kadın İstihdamının Artırılması
Kadınların iş hayatına katılımını artırmak amacıyla birçok proje hayata geçirildi. Kadın girişimcilere hibe desteği, annelik izninde esneklik, kreş desteği gibi uygulamalarla kadınların çalışma hayatında daha fazla yer alması hedeflendi. Son yıllarda kadın istihdam oranında önemli artışlar kaydedildi.
Sosyal Güvenlikte Kapsam Genişliği
2006 yılında Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kurularak sosyal güvenlik sistemi tek çatı altında toplandı. Bu yapılanma sayesinde SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı gibi farklı kurumların birleştirilmesi sağlandı; prim ödeme süreleri ve emeklilik şartları standart hale getirildi. Böylece vatandaşların sosyal güvenlik hizmetlerinden daha hızlı ve eşit şekilde yararlanması amaçlandı.
İşsizlik Sigortası ve Aktif İş Gücü Piyasası
2002'de kurulan İşsizlik Sigortası Fonu'nda bugüne kadar toplanan primlerle işsiz kalan bireylere gelir desteği sağlandı. Ayrıca işsizlik sigortası kapsamında yeni işe yerleştirme ve mesleki eğitim hizmetleri de verildi. Bu sayede ekonomik kriz dönemlerinde işsizlik sigortası bir güvence unsuru oldu.
Sözleşmeli Öğretmenler ve Öğretmen Atamaları
Eğitim alanında da önemli reformlar yapıldı. Sözleşmeli öğretmenlik uygulamasıyla öğretmen ihtiyacı karşılanırken, kadrolu öğretmen atamalarında da artış sağlandı. Öğretmenlerin özlük hakları iyileştirildi, ek ders ücretlerinde artış yapıldı. Bu düzenlemeler eğitim kalitesini artırmayı hedefledi.
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
2012 yılında çıkarılan İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile tüm işyerlerinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi bulundurma zorunluluğu getirildi. İşverenlere iş kazalarını önleme konusunda önemli yükümlülükler yüklendi. Bu kanun, iş kazaları ve meslek hastalıklarının azaltılmasında önemli bir adım oldu.
Kıdem Tazminatı ve Çalışan Hakları
Kıdem tazminatı konusunda yapılan düzenlemelerle işçilerin tazminat haklarının korunması sağlandı. İşverenlerin bugüne kadar ödenmeyen kıdem tazminatlarının devlet güvencesine alınması için kıdem tazminatı fonu oluşturulması gündemde olan konular arasında yer alıyor.
Sonuç olarak, AK Parti'nin 25 yıllık iktidarı boyunca çalışma hayatında gerçekleştirilen reformlar, milyonlarca vatandaşın hayatını doğrudan etkiledi. Sağlıktan eğitime, istihdamdan sosyal güvenceye kadar birçok alanda yapılan bu düzenlemeler, Türkiye'nin sosyal refah seviyesini artırmayı hedefledi. Ancak ekonomik dalgalanmalar ve yüksek enflasyon gibi faktörler, bu reformların etkilerini kısmen gölgede bırakabiliyor.
