Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, işitme engelli bireylerin kamu hizmetlerine, bilgiye ve sosyal hayata erişimlerini kolaylaştırmak amacıyla hizmete sunulan AİLEM Engelsiz İletişim Merkezi aracılığıyla bugüne kadar 335 bin 288 çağrının karşılandığını bildirdi. Bakan Göktaş, yaptığı yazılı açıklamada, merkezin işitme engelli vatandaşlar ile kamu kurumları arasında köprü görevi gördüğünü vurguladı. Engelsiz iletişim hizmetinin, bireylerin günlük yaşamda karşılaştıkları iletişim engellerini ortadan kaldırmayı hedeflediğini belirten Göktaş, bu hizmetin Türkiye'nin sosyal devlet anlayışının somut bir yansıması olduğunu ifade etti.
Engelsiz İletişim Merkezi'nin Sunduğu Hizmetler
AİLEM Engelsiz İletişim Merkezi, işitme engelli bireylerin Türk İşaret Dili aracılığıyla kamu kurumlarıyla iletişim kurabilmesini sağlıyor. Merkez üzerinden gerçekleştirilen görüntülü veya metin tabanlı çağrılar, profesyonel işaret dili tercümanları tarafından eş zamanlı olarak çevriliyor. Böylece işitme engelli vatandaşlar, sağlık randevusu almadan resmi başvuru süreçlerine, eğitim ve sosyal hizmetlerden hukuki danışmanlığa kadar geniş bir yelpazede iletişim kurabiliyor. Bakanlık verilerine göre, merkez 7 gün 24 saat kesintisiz hizmet veriyor ve çağrılar ortalama 30 saniye içinde yanıtlanıyor.
Göktaş, açıklamasında merkezin sadece kamu hizmetlerine erişimi değil, aynı zamanda işitme engelli bireylerin sosyal yaşama katılımını da güçlendirdiğini kaydetti. Özellikle acil durumlarda, sağlık kuruluşlarıyla iletişimde ve bankacılık işlemlerinde merkezin kritik bir rol üstlendiğini dile getiren Bakan, "Engelsiz iletişim, engelsiz bir toplumun temelidir. Bu merkez sayesinde işitme engelli kardeşlerimiz hayatın her alanında yanlarında olduğumuzu hissediyor" dedi.
335 Bin Çağrıya Ulaşan Hizmetin Arka Planı
AİLEM Engelsiz İletişim Merkezi, 2020 yılında pandemi döneminde artan uzaktan iletişim ihtiyacına yanıt olarak hayata geçirildi. İlk etapta yalnızca belirli kamu kurumlarıyla sınırlı olan hizmet, zamanla genişletilerek tüm kamu kurumları ve özel sektör işletmelerini kapsayacak şekilde yaygınlaştırıldı. Merkez, bugün itibarıyla 335 bin 288 çağrıya çeviri desteği sağlayarak önemli bir sosyal ihtiyaca karşılık verdi. Bu sayı, hizmetin ne kadar yoğun kullanıldığını ve işitme engelli bireylerin iletişimde yaşadığı zorlukların ne denli ciddi olduğunu gözler önüne seriyor.
Bakanlık yetkilileri, merkezin çağrı kapasitesini artırmak için yeni yatırımların planlandığını belirtiyor. Önümüzdeki dönemde işaret dili tercümanı sayısının çoğaltılması ve yapay zeka destekli çeviri altyapısının güçlendirilmesi hedefleniyor. Ayrıca, merkezin mobil uygulama üzerinden de erişilebilir hale getirilmesi için çalışmalar sürüyor. Bu adımların, işitme engelli bireylerin bağımsız bir şekilde günlük işlerini halledebilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Uzmanlar, engelsiz iletişim merkezlerinin yaygınlaşmasının toplumsal farkındalığı artırdığını ve engelli bireylerin istihdamdan eğitime kadar pek çok alanda daha aktif rol almasının önünü açtığını vurguluyor. Türkiye'de yaklaşık 3 milyon işitme engelli bireyin yaşadığı tahmin ediliyor. Bu nüfusun önemli bir kısmının günlük yaşamda iletişim güçlüğü çektiği düşünüldüğünde, AİLEM gibi merkezlerin önemi daha da belirginleşiyor. Bakan Göktaş'ın açıklamaları, hükümetin engelli hakları konusundaki taahhüdünü yineleyerek, sosyal politikaların dijital çağın gereklerine uygun şekilde evrildiğini gösteriyor.
Merkezin sunduğu hizmetlerden yararlanmak isteyen vatandaşlar, AİLEM'in resmi web sitesi veya mobil uygulaması üzerinden kayıt yaptırarak görüntülü çağrı başlatabiliyor. Ayrıca, 7/24 hizmet veren çağrı merkezine telefonla da ulaşılabiliyor. İşitme engelli bireylerin yanı sıra işitme kaybı yaşayan yaşlılar ve geçici konuşma zorluğu çeken hastalar da merkezden faydalanabiliyor. Bu yönüyle hizmet, yalnızca bir kesime değil, toplumun geniş bir kesimine hitap ediyor.
Toplumsal Erişilebilirlikte Yeni Bir Dönem
Türkiye, son yıllarda engelli bireylerin hayatını kolaylaştıracak düzenlemelere imza atıyor. 2005 yılında yürürlüğe giren Engelliler Hakkında Kanun, erişilebilirlik konusunda önemli bir çerçeve oluşturdu. Ardından gelen yönetmelikler ve eylem planlarıyla birlikte kamusal alanlarda, ulaşımda ve bilişimde erişilebilirlik standartları güçlendirildi. AİLEM Engelsiz İletişim Merkezi de bu sürecin bir parçası olarak, dijitalleşen kamu hizmetlerine eşit erişim ilkesini hayata geçiriyor. Bakanlık, merkezin tanıtımı için çeşitli sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği yaparak farkındalık kampanyaları düzenliyor.
Öte yandan, işaret dili eğitimlerinin yaygınlaştırılması ve tercüman sayısının artırılması da gündemde. Üniversitelerin ilgili bölümlerinden mezun olan tercümanların istihdamı teşvik edilirken, kamu personeline yönelik temel işaret dili eğitimleri düzenleniyor. Bu çabalar, engelsiz iletişim hizmetinin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıyor. Uzmanlar, teknolojinin sunduğu imkanlarla birlikte engelli bireylerin toplumsal yaşama katılımının daha da artacağını öngörüyor. Ancak, dijital uçurumun kapatılması ve hizmete erişimde fırsat eşitliğinin sağlanması için daha fazla yatırıma ihtiyaç duyulduğu da dile getiriliyor.
Bakan Göktaş'ın açıkladığı 335 bin 288 çağrı sayısı, AİLEM'in ulaştığı ölçeği gösterirken, aynı zamanda işitme engelli bireylerin kamu hizmetlerine erişimde yaşadığı zorlukların boyutunu da ortaya koyuyor. Merkezin önümüzdeki dönemde daha geniş kitlelere ulaşması ve hizmet kalitesinin artırılması, engelli hakları alanında atılacak adımların somut bir göstergesi olacak. Toplumun tüm bireylerinin eşit şekilde bilgiye ve hizmete erişebildiği bir Türkiye hedefi doğrultusunda, AİLEM Engelsiz İletişim Merkezi önemli bir kilometre taşı olarak öne çıkıyor.
