Afşin-Elbistan A ve B termik santrallerinin yakınında bulunan Çoğulhan Mahallesi sakinleri, santral bacalarından çıkan gaz ve kül nedeniyle tarım arazilerinin zarar gördüğünü, bölgede kanser ve solunum yolu hastalıklarının arttığını öne sürerek tepki gösterdi. Mahalle sakinlerinden Cuma Binboğa, çocuğunun 5 yaşındayken lösemiye yakalandığını, Nurettin Doğan ise yakınlarını kanserden kaybettiğini anlattı. Köyün büyük ölçüde boşaldığını belirten sakinler, yetkililerden santrallerin çevresel etkilerinin incelenmesini ve gerekli önlemlerin alınmasını istiyor.
Santral bacalarından yayılan kül tarım arazilerini vurdu
Kahramanmaraş'ın Afşin ilçesine bağlı Çoğulhan Mahallesi, Afşin-Elbistan A ve B termik santrallerine ev sahipliği yapan bölgede yer alıyor. Mahalle sakinleri, santrallerin bacalarından çıkan gaz ve külün özellikle tarım arazilerine ciddi zarar verdiğini dile getiriyor. Bölgede tarımla geçimini sağlayan aileler, ekili alanların kül tabakasıyla kaplandığını, ürün veriminin düştüğünü ve toprağın kirlendiğini belirtiyor. Santral bölgesine yakınlığı nedeniyle sürekli toz ve duman altında yaşadıklarını söyleyen mahalle sakinleri, bu durumun hem sağlıklarını hem de geçim kaynaklarını tehdit ettiğini vurguluyor.
Çoğulhan Mahallesi'nde yaşayan Cuma Binboğa, yaşadığı acıyı paylaşarak, çocuğunun 5 yaşındayken lösemiye yakalandığını söyledi. Binboğa, santralin faaliyete geçtiği dönemden itibaren bölgede hastalıkların arttığını savunarak, "Çocuğumun hastalığıyla yıllarca mücadele ettik. Bu santrallerin bölgemize getirdiği tek şey hastalık ve kirlilik oldu" dedi. Nurettin Doğan ise yakınlarını kanser nedeniyle kaybettiğini belirterek, "Ailemizde ve mahallemizde kanser vakaları çok arttı. Herkes endişeli. Köyümüz neredeyse boşaldı, gençler burada durmak istemiyor" diye konuştu.
Köy boşalıyor, hastalıklar artıyor iddiası
Mahalle sakinleri, son yıllarda bölgede kanser, astım, bronşit gibi solunum yolu hastalıklarının yanı sıra cilt rahatsızlıklarının da sık görüldüğünü iddia ediyor. Sağlık kuruluşlarına yapılan başvurularda bu tür hastalıklarda artış olduğunu gözlemlediklerini söyleyen sakinler, resmi istatistiklerin de bu durumu doğrulaması gerektiğini ifade ediyor. Köyde yaşayan ailelerin bir kısmının başka şehirlere göç ettiğini, özellikle genç nüfusun bölgede kalmak istemediğini belirten mahalle sakinleri, "Köyümüz boşaldı, hastalıklar arttı. Yetkililerden artık bir çözüm bekliyoruz" çağrısında bulunuyor.
Bölge halkı, termik santrallerin çevresel etkilerinin bağımsız bilimsel çalışmalarla araştırılmasını, hava ve toprak kirliliğinin düzenli olarak ölçülmesini ve sonuçların şeffaf şekilde kamuoyuyla paylaşılmasını talep ediyor. Ayrıca santrallerin filtre sistemlerinin güncellenmesi ve kül depolama alanlarının iyileştirilmesi gerektiğini savunuyorlar. Mahalle sakinleri, sağlık taramalarının artırılmasını ve bölgede yaşayan vatandaşların sağlık durumlarının yakından takip edilmesini istiyor.
Termik santraller ve çevresel etkiler
Afşin-Elbistan A ve B termik santralleri, Türkiye'nin en büyük linyit rezervlerinin bulunduğu bölgede yer alıyor. Santraller, elektrik üretimi için linyit kömürü kullanıyor. Linyit, yüksek kül ve kükürt içeriği nedeniyle çevresel açıdan tartışmalı bir yakıt türü. Santrallerin bacalarından çıkan gazlar ve kül partikülleri, hava kirliliğine ve asit yağmurlarına yol açabiliyor. Bölgede yapılan bazı akademik çalışmalar, santrallerin çevresindeki toprak ve su kaynaklarında ağır metal birikimine işaret ediyor. Ancak konuyla ilgili resmi makamlardan henüz bir açıklama yapılmadı.
Öte yandan, termik santrallerin bölge ekonomisine katkısı da tartışılıyor. Santraller, istihdam sağlarken aynı zamanda çevresel maliyetleri de beraberinde getiriyor. Uzmanlar, enerji üretimi ile çevre ve halk sağlığı arasındaki dengeyi sağlamak için modern filtre teknolojilerinin kullanılması ve düzenli denetimlerin yapılması gerektiğini vurguluyor. Çoğulhan Mahallesi sakinleri ise bir an önce somut adımlar atılmasını bekliyor.
Bu tür çevresel sorunlar, Türkiye'de kömür yakıtlı termik santrallerin geleceğini de yakından ilgilendiriyor. Son yıllarda artan çevre bilinci ve yenilenebilir enerjiye yönelim, termik santrallerin çevresel etkilerinin daha fazla sorgulanmasına neden oluyor. Afşin-Elbistan özelinde ise bölge halkı, yaşadıkları sorunların çözümü için yetkililerden acil adım bekliyor. Santral bacalarından çıkan kül ve gazın tarım arazilerine verdiği zararın tespit edilmesi ve gerekli önlemlerin alınması, mahalle sakinlerinin en temel talebi olarak öne çıkıyor.
