Adana Ovaları'nda mandalina hasadı devam ederken, Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle ihracat kapılarının kapanması üreticiyi zor durumda bıraktı. Dalında 10 liradan satılan mandalina, ihraç edilemeyince 3 liraya kadar geriledi. Çiftçiler, artan maliyetler ve düşen fiyatlar karşısında çözüm bekliyor.
İhracat Tıkanıklığı Fiyatları Vurdu
Adana'da narenciye üreticileri, hasat sezonunun ortasında büyük bir fiyat düşüşüyle karşı karşıya kaldı. Geçtiğimiz sezon dalında 10 liraya kadar alıcı bulan mandalina, bu yıl Rusya ve Ukrayna pazarına ihracatın durma noktasına gelmesiyle 3 liraya kadar geriledi. Üreticiler, savaşın yarattığı belirsizlik nedeniyle alternatif pazarlar bulmakta zorlanıyor.
Adana'nın verimli ovalarında yetiştirilen mandalina, kalitesiyle bilinirken, bu yıl beklenen ilgiyi görmüyor. İhracatçılar, Rusya-Ukrayna hattında yaşanan sıkıntıların yanı sıra lojistik maliyetlerdeki artışın da fiyatları aşağı çektiğini belirtiyor. Üreticiler, bahçede kalan ürünün maliyetini bile karşılamadığını dile getiriyor.
Üreticinin Maliyetleri Artıyor, Geliri Düşüyor
Gübre, ilaç, mazot ve işçilik gibi temel girdi maliyetleri her geçen gün artarken, mandalina fiyatlarının düşmesi çiftçinin belini büküyor. Bir üretici, “Geçen yıl aynı bahçeden elde ettiğimiz gelirle bu yıl sadece masraflarımızı karşılayabiliyoruz. Dalında 3 lira, emeğimizin karşılığı değil” diyerek durumu özetliyor. Adana Ziraat Odası yetkilileri, üreticilerin borçlarını ödeyemez hale geldiğini ve acil destek gerektiğini vurguluyor.
Uzmanlar, ihracat pazarlarının çeşitlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Rusya ve Ukrayna'nın yanı sıra Orta Doğu, Avrupa ve Uzak Doğu pazarlarına yönelinmesi öneriliyor. Ancak bu pazarlara giriş için gerekli sertifikasyon ve lojistik altyapının yetersiz olduğu belirtiliyor. Ayrıca, iç piyasada da talep yeterli değil; tüketici fiyatları yüksek seyrederken üretici fiyatlarının düşmesi, aradaki marjın aracılarda kaldığını gösteriyor.
Çözüm Arayışları ve Beklentiler
Adana Valiliği ve Tarım İl Müdürlüğü, üreticilerin sorunlarını dinlemek üzere toplantılar düzenliyor. Ancak somut bir adım henüz atılmış değil. Üreticiler, ihracat yasaklarının kaldırılması veya alternatif pazarlara yönelik devlet desteklerinin artırılmasını talep ediyor. Ayrıca, mandalina fiyatlarının dalında 3 liraya düşmesi, spekülasyon ve stokçuluk iddialarını da gündeme getirdi. Bazı çiftçiler, ürünlerini depolayarak fiyatların yükselmesini bekliyor, ancak depolama maliyetleri de yüksek.
Narenciye sektörü temsilcileri, sorunun sadece bu yılla sınırlı olmadığını, yapısal bir krizin kapıda olduğunu belirtiyor. İhracatın yeniden canlanması için diplomatik girişimlerin hızlandırılması ve üreticinin desteklenmesi gerektiği ifade ediliyor. Aksi halde, önümüzdeki yıllarda birçok çiftçinin bahçelerini terk edebileceği uyarısı yapılıyor.
Adana'nın mandalina üretimi, bölge ekonomisi için büyük önem taşıyor. Yaşanan bu tıkanıklık, sadece üreticiyi değil, nakliyeciden pazarcıya kadar geniş bir kesimi etkiliyor. Çözüm için acil eylem planı şart.
