Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat), 2025 yılına ilişkin göç ve iltica verilerini açıkladı. Rapora göre, Avrupa Birliği ülkelerinden hakkında ayrılma kararı verilen 13 bin 480 Türk vatandaşı fiilen sınır dışı edildi. Bu rakam, AB ülkelerinden fiilen sınır dışı edilen yabancılar arasında Türk vatandaşlarını ilk sıraya yerleştirdi. En fazla sınır dışı kararı ise Cezayir vatandaşlarına verilirken, fiili uygulamalarda Türk vatandaşlarının başı çekmesi dikkat çekiyor.
Veriler Ne Anlatıyor?
Eurostat'ın açıkladığı verilere göre, 2025 yılı boyunca AB ülkelerine yasa dışı yollarla giriş yaptığı tespit edilen veya kalış süresini ihlal eden kişilere toplamda 150 bin 960 sınır dışı kararı verildi. Bu kararların yaklaşık 100 bin 500'ü fiilen uygulanarak kişilerin AB sınırları dışına çıkarılması sağlandı. Karar sayısı bakımından Cezayirliler 8 bin 950 kişi ile ilk sırada yer alırken, onları 7 bin 610 kişi ile Fas vatandaşları takip etti.
Fiili sınır dışı işlemlerinde ise tablo değişiyor. Hakkında sınır dışı kararı verilen 16 bin 300 Türk vatandaşından 13 bin 480'i fiilen AB dışına çıkarıldı. Bu oran, %82,7 gibi yüksek bir uygulama oranına denk geliyor. Türk vatandaşlarını 7 bin 940 kişi ile Gürcüler, 7 bin 230 kişi ile de Arnavutlar izledi. Uzmanlar, bu oranın yüksek olmasını Türk vatandaşlarıyla yapılan geri kabul anlaşmalarının etkin bir şekilde uygulanmasına bağlıyor.
Geri Kabul Anlaşmasının Etkisi
Avrupa Birliği ile Türkiye arasında 2016 yılında imzalanan geri kabul anlaşması, düzensiz göçle mücadelede önemli bir rol oynuyor. Anlaşma kapsamında, Türkiye üzerinden AB ülkelerine geçen ve yasa dışı konumda bulunan kişilerin Türkiye'ye geri kabul edilmesi öngörülüyor. Ancak veriler, özellikle Türk vatandaşlarının sınır dışı edilme süreçlerinin diğer ülkelere kıyasla daha hızlı tamamlandığını ortaya koyuyor. Brüksel merkezli göç politikaları araştırmacılarına göre bu durum, Türkiye ile AB arasındaki diplomatik ilişkilerin ve Türk makamlarının sürece verdiği desteğin bir sonucu.
Ülkelere Göre Dağılım
Eurostat verilerine göre, 2025 yılında en fazla sınır dışı kararı verilen ülkeler şu şekilde sıralandı:
- Cezayir: 8 bin 950
- Fas: 7 bin 610
- Türkiye: 7 bin 300 (16 bin 300 kararın sadece ilk üç ayı)
- Gürcistan: 7 bin 940 (fiili)
- Arnavutluk: 7 bin 230 (fiili)
Fiili sınır dışı işlemlerinde ise Türk vatandaşlarının sayısı 13 bin 480 ile en üst sırada yer alıyor. Bu rakam, önceki yıla göre %12'lik bir artış anlamına geliyor. 2024 yılında 12 bin 30 Türk vatandaşı sınır dışı edilmişti. Artışın nedenleri arasında, AB ülkelerindeki sıkılaştırılan göç politikaları ve Türk vatandaşlarının vize ihlallerindeki artış gösteriliyor.
En Çok Sınır Dışı Kararı Veren Ülkeler
AB üyesi ülkeler arasında en fazla sınır dışı kararı veren ülke Almanya oldu. Almanya, 20 bin 350 kişi hakkında sınır dışı kararı aldı. Onu 17 bin 900 ile Fransa ve 16 bin 750 ile İtalya takip etti. Fiili sınır dışılarda ise Almanya yine başı çekti. Alman makamları 15 bin 200 kişiyi sınır dışı ederken, Fransa 13 bin 500, Hollanda ise 11 bin 300 kişiyi sınır dışı etti. Türk vatandaşlarının en fazla sınır dışı edildiği ülke ise Almanya oldu. 2025 yılında Almanya'dan 5 bin 200 Türk vatandaşı sınır dışı edildi.
Veriler, Türk vatandaşlarının ağırlıklı olarak Almanya ve Fransa gibi büyük AB ülkelerinden sınır dışı edildiğini gösteriyor. Bu ülkelerde yaşayan Türk diasporasının yoğunluğu düşünüldüğünde bu durum şaşırtıcı değil. Ancak yetkililer, sınır dışı edilenlerin büyük çoğunluğunun çalışma vizesi ihlali yapan veya iltica başvurusu reddedilen kişilerden oluştuğunu belirtiyor.
Değerlendirme ve Bağlam
Eurostat'ın 2025 verileri, Avrupa Birliği'nin göç politikasındaki sertleşmeyi bir kez daha gözler önüne seriyor. Türk vatandaşlarının sınır dışı edilme sayısındaki bu yüksek oran, Türkiye ile AB arasındaki ilişkilerde hassas bir denge oluşturuyor. Bir yandan Türkiye, AB ile yürüttüğü müzakere süreçlerinde insan hakları ve ifade özgürlüğü konularında eleştirilerle karşılaşırken, öte yandan AB ülkeleri, düzensiz göçü engelleme noktasında Türkiye'nin işbirliğine ihtiyaç duyuyor. Özellikle Suriye ve Irak'tan yaşanan göç dalgalarında Türkiye'nin tampon görevi görmesi, AB ülkelerinin Türk vatandaşlarının sınır dışı edilmesi konusunda daha esnek davranmasına yol açıyor. Bu durum, sınır dışı edilen Türk vatandaşlarının sayısındaki artışla sonuçlanıyor.
Ancak bu rakamların bir de insani boyutu var. Sınır dışı edilenlerin çoğu, yıllarca AB ülkelerinde yaşamış, çalışmış ve sosyal hayata entegre olmuş kişiler. Bu kişilerin Türkiye'ye dönmek zorunda kalmaları, hem kendileri hem de aileleri için zorlu bir süreç başlatıyor. Türk makamları, sınır dışı edilen vatandaşların yeniden topluma kazandırılması için çeşitli programlar uyguluyor. Ancak uzmanlar, bu süreçte AB ülkelerinin de insani koşulları göz önünde bulundurması gerektiğini vurguluyor. Gelecekte, Türkiye ile AB arasındaki geri kabul anlaşmasının güncellenmesi ve sınır dışı süreçlerinde daha adil bir yaklaşım benimsenmesi bekleniyor. Bu bağlamda, 2025 verileri, iki taraf arasındaki göç diyaloğunun ne kadar kritik bir noktada olduğunu ortaya koyuyor.
