Avrupa Birliği (AB), Schengen vizesi başvurularında yaşanan yoğunluğu azaltmak ve düzenli seyahat edenlere kolaylık sağlamak amacıyla yeni bir vize modeli üzerinde çalışıyor. 2 ve 5 yıl geçerliliğe sahip çok girişli Schengen vizelerinin önünü açacak düzenleme, özellikle Türkiye gibi vize başvurusu yoğun ülkelerde büyük bir rahatlama yaratması bekleniyor.
Yeni vize modelinin ayrıntıları
AB Komisyonu tarafından hazırlanan taslak düzenlemeye göre, son 3 yılda en az iki kez Schengen vizesi kullanmış ve vize kurallarına uygun seyahat etmiş kişilere 2 yıl geçerli çok girişli vize verilmesi planlanıyor. Bu kişiler, ikinci başvurularında otomatik olarak 2 yıllık vize almaya hak kazanacak. Ardından, bu vizeyi sorunsuz kullananlara 5 yıl geçerli çok girişli vize tanınacak.
Başvuru sürecinde biyometrik verilerin güncellenmesi gibi idari yüklerin azaltılması da hedefleniyor. Ayrıca, dijital vize uygulamasına geçilmesiyle birlikte başvuruların tamamen çevrimiçi yapılabilmesi ve vize etiketinin pasaporta yapıştırılması zorunluluğunun kalkması da değerlendiriliyor.
Türkiye'yi yakından ilgilendiriyor
Türkiye, Schengen bölgesine en çok vize başvurusu yapan ülkeler arasında yer alıyor. 2023 yılında 1 milyonu aşkın Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı Schengen vizesi için başvururken, bunların yaklaşık yüzde 15'i reddedildi. Yeni modelin yürürlüğe girmesiyle birlikte özellikle iş insanları, öğrenciler ve turistler için vize sürecinin daha öngörülebilir hale gelmesi bekleniyor.
Geçtiğimiz aylarda AB yetkilileri, Türkiye'nin vize serbestisi diyaloğunun yeniden canlandırılması için belirli kriterlerin karşılanması gerektiğini vurgulamıştı. Yeni düzenleme, vize serbestisi sürecine doğrudan bir adım olmasa da, Türk vatandaşlarının seyahat özgürlüğü açısından önemli bir iyileştirme olarak değerlendiriliyor.
Düzenlemenin yıl sonuna kadar Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi'nde kabul edilmesi ve 2025 yılı başında yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Ancak bazı üye ülkeler, güvenlik endişeleri gerekçesiyle uzun süreli vizelere sıcak bakmıyor. AB içinde bu konuda yaşanması muhtemel tartışmalar, düzenlemenin nihai halini etkileyebilir.
Bağımsız değerlendirme
Schengen vize sisteminde yapılması planlanan bu reform, AB'nin ortak göç ve sınır politikalarında somut bir adım olarak öne çıkıyor. Seyahat özgürlüğünü artırırken güvenlik risklerini de minimize etmeyi hedefleyen model, düzenli seyahat edenlere ödül niteliği taşıyor. Türkiye gibi vize yoğunluğu yüksek ülkeler için ise, hem bürokrasiyi azaltması hem de seyahat planlamasını kolaylaştırması açısından umut verici. Ancak düzenlemenin tüm üye ülkeler tarafından kabul edilmesi ve uygulamada birliğin sağlanması, başarısı için kritik öneme sahip.