ABD'de şiddetli ishale yol açan, parazit kaynaklı bağırsak hastalığı 'siklosporiyazis' vakalarının sayısı, 45 eyalette 18 bini aştı. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'ne (CDC) göre, son altı ayda bildirilen vaka sayısındaki artış, gıda kaynaklı bir salgının işareti olabileceği endişesini artırıyor. Uzmanlar, kontamine gıdaların tüketilmesiyle bulaşan parazitin, ciddi sıvı kaybına ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerde daha ağır seyrettiğine dikkat çekiyor.
Belirtiler ve bulaşma yolları
Siklosporiyazis, Cyclospora cayetanensis adlı tek hücreli bir parazitin neden olduğu bağırsak enfeksiyonudur. Parazit, dışkı yoluyla bulaşır ve genellikle kirli su veya enfekte meyve-sebzelerin çiğ tüketilmesiyle yayılır. Hastalığın belirtileri arasında sulu ishal, iştahsızlık, kilo kaybı, kramplar, şişkinlik ve yorgunluk yer alır. Belirtiler genellikle enfeksiyondan 2-14 gün sonra başlar ve tedavi edilmezse haftalarca sürebilir.
CDC yetkilileri, son aylarda özellikle Kuzey Doğu ve Orta Batı eyaletlerinde yoğunlaşan vakaların, kontamine bir gıda ürününden kaynaklandığını düşünüyor. Bazı eyaletlerde salgınlarla bağlantılı olarak çiğ brokoli, karnabahar ve paketli salata karışımları üzerinde duruluyor. Ancak kesin kaynağın belirlenmesi için geniş çaplı araştırmalar sürüyor.
Korunma önerileri
Uzmanlar, siklosporiyazisten korunmak için şu önerilerde bulunuyor:
- Tüm meyve ve sebzeleri bol su ile yıkamak
- Çiğ tüketilecek ürünleri iyice ovmak
- Pastörize edilmemiş su veya içeceklerden kaçınmak
- Tuvalet sonrası ve yemek hazırlarken elleri sabunla yıkamak
- Seyahatlerde şişelenmiş su tercih etmek
Hastalığın tedavisinde genellikle antibiyotik kullanılıyor; ancak parazitin ömrü nedeniyle tedavi süresi uzayabiliyor. Hastalara bol sıvı alması ve dinlenmesi öneriliyor.
Bağlam ve değerlendirme
Bu salgın, ABD'de gıda güvenliği konusundaki zafiyetleri yeniden gündeme getirdi. CDC'nin verilerine göre, her yıl ortalama 11 bin gıda kaynaklı salgın vakası rapor ediliyor ve bunların önemli bir kısmı önlenebilir kontaminasyonlardan kaynaklanıyor. Sağlık yetkilileri, üretim aşamasından tüketiciye ulaşana kadar gıda zincirinde hijyen kurallarına daha sıkı uyulması gerektiğini vurguluyor. Özellikle iklim değişikliği nedeniyle parazitlerin yaşam döngüsündeki değişikliklerin de bu tür salgınları tetikleyebileceği belirtilirken, bireysel tedbirlerin yanı sıra devletlerin daha etkin denetim mekanizmaları geliştirmesi gerektiği ifade ediliyor.
