İran destekli Husilerin hafta sonu Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı'na düzenlediği saldırıda, aralarında bir ABD vatandaşının da bulunduğu en az 16 kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 300 kişi yaralandı. Krallıkta son yılların en ölümcül saldırısı olarak kayda geçen olay, Washington'a Yemen politikasını yeniden gözden geçirme çağrılarını beraberinde getirdi. Ancak Beyaz Saray, askeri angajmanı derinleştirme konusunda ihtiyatlı bir tutum sergiliyor.
Saldırının bilançosu ve bölgesel yankıları
Suudi yetkililer, saldırının havalimanı terminaline ve çevresine isabet eden füzelerle gerçekleştirildiğini açıkladı. Ölenler arasında sivil yolcuların yanı sıra havalimanı personeli de bulunuyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, bir Amerikan vatandaşının hayatını kaybettiğini doğrularken, yaralılar arasında farklı ülke vatandaşlarının olduğu belirtildi. Saldırı, Suudi Arabistan'ın 2015'ten bu yana Yemen'de yürüttüğü askeri operasyonun en çok tartışılan sonuçlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Husi sözcüsü, saldırının Suudi liderliğindeki koalisyonun Yemen'deki hava operasyonlarına misilleme olduğunu öne sürdü. Riyad ise saldırıyı "terör eylemi" olarak nitelendirerek uluslararası toplumu İran'ın bölgedeki etkisine karşı ortak tavır almaya çağırdı.
Washington'da artan baskı ve temkinli yaklaşım
Saldırının ardından ABD Kongresi'nde Yemen'e yönelik politikaları sertleştirme yönünde sesler yükseldi. Bazı milletvekilleri, Husilerin arkasında duran İran'a yönelik yaptırımların genişletilmesini ve Suudi Arabistan'a istihbarat desteğinin artırılmasını talep etti. Ancak Trump yönetimi, doğrudan askeri müdahaleden kaçınma eğiliminde. Beyaz Saray Sözcüsü, "Tüm seçenekler masada" ifadesini kullanmakla birlikte, öncelikli hedefin bölgede tansiyonu düşürmek olduğunu vurguladı.
Yönetim içindeki görüş ayrılıkları da dikkat çekiyor. Savunma Bakanlığı'na yakın kaynaklar, Husilerin elindeki balistik füze kapasitesinin son aylarda arttığına işaret ederken, Dışişleri Bakanlığı diplomatik kanalların açık tutulmasından yana. Uzmanlar, ABD'nin Yemen'de yeni bir cephe açmaktan kaçınarak Suudi Arabistan'a sınırlı destekle yetinebileceğini belirtiyor.
Ekonomik ve insani boyut
Saldırı, küresel enerji piyasalarında da dalgalanmaya yol açtı. Brent petrol fiyatları, hafta sonu boyunca yüzde 2'yi aşan artış gösterdi. Analistler, Kızıldeniz ve Basra Körfezi'ndeki güvenlik risklerinin petrol arzını tehdit edebileceğini, bunun da küresel enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceğini ifade ediyor. Suudi Arabistan'ın dev petrol şirketi Aramco'nun operasyonlarında herhangi bir aksama bildirilmedi.
Öte yandan Yemen'deki insani kriz derinleşmeye devam ediyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, ülkedeki iç savaş nedeniyle 4 milyondan fazla kişi yerinden edilmiş durumda ve nüfusun büyük bölümü insani yardıma muhtaç. Saldırı sonrası havayolu seferlerinin askıya alınması, yardım malzemelerinin bölgeye ulaştırılmasını da zorlaştırabilir.
Diplomatik denge arayışı
ABD'nin Yemen özel temsilcisi, taraflar arasında ateşkes müzakerelerini canlandırmak için bölgeye gitmeyi planlıyor. Ancak Husilerin saldırıları sürdürmesi, müzakerelere olan güveni zedeliyor. Suudi Arabistan, ABD'den hava savunma sistemleri ve istihbarat paylaşımı konusunda daha fazla destek bekliyor. Washington ise Suudi Arabistan'a yönelik silah satışlarının kongrede tartışma konusu olması nedeniyle adımlarını dikkatli atıyor.
Uluslararası kriz grubu analistleri, Husilerin Riyad'ı hedef alarak Suudi Arabistan'ı ekonomik ve psikolojik olarak yıpratmayı amaçladığını değerlendiriyor. Bu tür saldırıların Suudi Arabistan'ın yatırım ortamı ve turizm hedefleri üzerinde olumsuz etki yaratabileceği belirtiliyor.
Sonuç olarak, Yemen'deki çatışma dinamikleri ABD'yi zor bir dengeye zorluyor. Bir yandan İran'ın bölgesel nüfuzunu sınırlama isteği, diğer yandan yeni bir askeri angajmanın maliyet ve riskleri, Trump yönetiminin temkinli duruşunu şekillendiriyor. Saldırının ardından atılacak adımlar, hem bölgesel güvenlik hem de küresel enerji piyasaları açısından yakından izlenmeye devam edecek.
