Washington'da kritik bir gelişme yaşandı. ABD Senatosu Dış İlişkiler Komitesi'nin kıdemli üyelerinden Demokrat Partili Senatör Jeanne Shaheen, İsrail'e yapılması planlanan 2,8 milyar dolarlık silah satışını bloke etti. New Hampshire Senatörü Shaheen'in bu hamlesi, İsrail'in Gazze'nin güneyindeki Refah kentine yönelik olası geniş çaplı askeri operasyonuna duyulan endişelerin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Satışın durdurulması, ABD'nin İsrail'e yönelik askeri desteğinde nadir görülen bir yavaşlamaya işaret ediyor.
Satışın İçeriği ve Bloke Süreci
Bloke edilen paketin içeriğinde, İsrail Hava Kuvvetleri'nin envanterini güçlendirecek F-15 savaş uçakları ve havadan havaya füzeler gibi ileri teknoloji ürünü askeri ekipmanların bulunduğu belirtiliyor. Söz konusu satış, ABD yönetimi tarafından onaylanmış olmasına rağmen, Senato Dış İlişkiler Komitesi'nin gayri resmi inceleme süreci kapsamında Senatör Shaheen tarafından askıya alındı. Bu süreç, kongre üyelerine satışla ilgili detaylı bilgi talep etme ve gerekirse satışı engelleme imkanı tanıyor.
Shaheen'in ofisinden yapılan açıklamada, kararın İsrail'in güvenliğine yönelik bir tehdit olarak algılanmaması gerektiği, ancak Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetinin Refah'a yönelik planlarının ABD yönetimiyle paylaşılan istihbarat ve insani yardım taahhütleriyle çeliştiği vurgulandı. Senatörün, İsrail'in sivil kayıpları en aza indirme ve insani yardımların kesintisiz ulaşmasını sağlama konusundaki taahhütlerini yerine getirmesi halinde blokenin kaldırılabileceği ifade ediliyor.
Refah Operasyonu ve İnsani Kriz Endişeleri
İsrail'in Refah'a yönelik olası kara harekatı, uluslararası toplumda geniş yankı uyandırmış durumda. Yaklaşık 1,5 milyon Filistinlinin sığındığı Refah'ta geniş çaplı bir askeri operasyonun büyük bir insani felakete yol açabileceği uyarıları yapılıyor. ABD yönetimi, İsrail'e Refah operasyonunu sınırlandırması ve sivil halkın güvenli tahliyesi için somut planlar sunması çağrısında bulunmuştu. Senatör Shaheen'in kararı, bu çağrıların somut bir yaptırım aracına dönüştüğünü gösteriyor.
Uzmanlar, blokenin sembolik değeri kadar pratik sonuçları olup olmayacağını tartışıyor. Zira ABD yönetimi, İsrail'e yönelik askeri yardımların büyük bir kısmını Kongre onayına tabi olmayan acil satış mekanizmaları üzerinden gerçekleştirebiliyor. Ancak Shaheen gibi etkili bir senatörün bu adımı, Beyaz Saray üzerindeki baskıyı artırabilir ve diğer kongre üyelerini benzer adımlar atmaya teşvik edebilir.
ABD-İsrail İlişkilerinde Gerilim Artıyor
Bu gelişme, ABD-İsrail ilişkilerinde son aylarda yaşanan dalgalanmaların son halkası. ABD Başkanı Joe Biden yönetimi, İsrail'in Gazze'ye yönelik askeri operasyonlarında sivil kayıpların artması ve insani yardımların engellenmesi nedeniyle İsrail'e yönelik eleştirilerini sertleştirmişti. Özellikle Refah operasyonu konusunda Biden, Netanyahu'ya açıkça uyarılarda bulunmuş ve operasyonun kırmızı çizgi olduğunu belirtmişti. Senatör Shaheen'in hamlesi, bu uyarıların somut bir eyleme dönüştüğü ilk örneklerden biri olarak kayda geçti.
Öte yandan, İsrail yönetiminden henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak İsrail basınında, kararın Washington ile Kudüs arasındaki güveni zedeleyebileceği ve İsrail'in savunma kapasitesini olumsuz etkileyebileceği yönünde yorumlar yer alıyor. İsrail'in, bu blokeyi aşmak için ABD yönetimi nezdinde girişimlerde bulunması bekleniyor.
Kongre'de Artan Baskı ve Gelecek Senaryolar
Senatör Shaheen, Senato Dış İlişkiler Komitesi'ndeki konumu itibarıyla silah satışlarını şekillendirebilen nadir isimlerden biri. Karar, Kongre'de İsrail'e yönelik koşulsuz askeri desteğin sorgulanmaya başladığının bir göstergesi. Özellikle Demokrat Parti içindeki ilerici kanadın baskısı, Biden yönetimini İsrail konusunda daha dengeli bir politika izlemeye zorluyor. Cumhuriyetçiler ise blokeyi, İsrail'in güvenliğini zayıflatan ve İran gibi bölgesel aktörlere cesaret veren bir adım olarak eleştiriyor.
Önümüzdeki günlerde, blokenin süresi ve olası ek satışların akıbeti belirsizliğini koruyor. İsrail'in Refah'ta başlatacağı olası bir operasyon, bu tür blokelerin sayısını artırabilir ve ABD-İsrail ilişkilerinde yeni bir krize kapı aralayabilir. Senatör Shaheen'in kararı, ABD'nin Ortadoğu politikasında dengelerin ne kadar hassas olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
