ABD Temsilciler Meclisi, 1,15 trilyon dolarlık Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) başlıklı 2027 savunma bütçesini onaylayarak Senato'ya gönderdi. 217'ye karşı 214 oyla kabul edilen bütçe, İsrail'e yönelik özel bir madde içermesiyle dikkat çekti. Söz konusu madde, İsrail'in savunma ihtiyaçları için ek fon tahsis edilmesini ve belirli silah transferlerinin hızlandırılmasını öngörüyor. Bu gelişme, ABD-İsrail ilişkilerinde yeni bir döneme işaret ederken, Kongre'deki Cumhuriyetçi ve Demokrat partiler arasında da tartışmalara neden oldu.
Bütçenin ana hatları ve İsrail maddesi
NDAA, ABD ordusunun modernizasyonu, personel maaşları, silah sistemleri ve askeri operasyonlar için fon sağlıyor. 2027 yılı için öngörülen bütçe, bir önceki yıla göre yüzde 3,5 artışla 1,15 trilyon dolar olarak belirlendi. Bütçede en dikkat çekici kalem, İsrail'e yönelik özel bir düzenleme. Bu düzenleme, İsrail'in Demir Kubbe hava savunma sistemi için 500 milyon dolar ek fon ayrılmasını ve ABD'nin İsrail'e F-35 savaş uçağı sevkiyatını hızlandırmasını içeriyor. Ayrıca, İsrail'in İran'a karşı olası bir saldırı durumunda ABD'nin askeri destek vermesini kolaylaştıracak hükümler de maddede yer alıyor.
Kongre'de yapılan oylamada, 25 Demokrat milletvekili Cumhuriyetçi çoğunlukla birlikte İsrail maddesini içeren bütçeyi desteklerken, 4 Cumhuriyetçi ise karşı oy kullandı. Bütçeye karşı çıkanlar, özellikle savunma harcamalarının ülkenin iç ihtiyaçlarına zarar vereceğini ve İsrail'e verilen önceliğin diğer müttefikleri ihmal ettiğini savundu.
Senato süreci ve olası değişiklikler
Bütçe şimdi ABD Senatosu'nda görüşülecek. Senato'da Cumhuriyetçilerin dar çoğunluğu bulunurken, Demokrat azınlık bütçeyi geciktirmek veya değiştirmek için çaba gösterebilir. Özellikle İsrail maddesine yönelik itirazların Senato'da da sürmesi bekleniyor. Senatör Bernie Sanders gibi bazı Demokratlar, İsrail'in Filistin topraklarındaki politikaları nedeniyle bu maddeye karşı çıkıyor. Öte yandan, Cumhuriyetçi kanat bütçenin hızla yasalaşması için baskı yapıyor. Senato'nun bütçeyi önümüzdeki hafta ele alması ve ek değişiklikler yapması bekleniyor. Bütçenin nihai halini alması ve Başkan Joe Biden tarafından imzalanması için yıl sonuna kadar süre bulunuyor. Ancak İsrail maddesi nedeniyle sürecin uzayabileceği belirtiliyor.
ABD'nin savunma bütçeleri genellikle iki partili bir destekle kabul edilirken, bu kez İsrail maddesi nedeniyle Demokratlar arasında bölünme yaşanması dikkat çekiyor. Söz konusu madde, Biden yönetiminin İsrail'e yönelik son dönemdeki eleştirilerine rağmen Kongre'nin İsrail'e verdiği güçlü desteği gösteriyor. Bütçe ayrıca, Çin ve Rusya'ya karşı caydırıcılık için Pasifik'teki askeri varlığın artırılmasına da kaynak ayırıyor. Bu kapsamda, Guam ve Hawaii'deki askeri altyapı için 1,2 milyar dolar ayrılması öngörülüyor.
Savunma bütçesinin bu kadar yüksek olması, ABD'nin küresel askeri taahhütlerini sürdürme kararlılığını yansıtırken, İsrail maddesi ABD'nin Orta Doğu politikasında İsrail'in özel konumunu bir kez daha ortaya koyuyor. Ancak bu durum, ABD'nin diğer müttefikleriyle ilişkilerinde ve uluslararası kamuoyunda soru işaretlerine yol açıyor. Özellikle Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi bölgesel aktörler, İsrail'e verilen özel önceliğin kendilerini ihmal edebileceği endişesini taşıyor.
Son olarak, bütçenin Senato'da geçmesi halinde ABD'nin savunma harcamaları tarihi bir seviyeye ulaşmış olacak. Ancak yüksek bütçe açıkları ve ülke içindeki ekonomik sorunlar göz önüne alındığında, bu denli büyük bir savunma harcamasının sürdürülebilirliği tartışılıyor. İsrail maddesi ise iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın derinliğini göstermekle birlikte, ABD'nin bölgesel politikaları ve iç siyaseti üzerinde yeni tartışmaları beraberinde getiriyor.
