Washington — ABD ordusu, İran ile süregelen savaşta yaşanan çıkmazı aşmak amacıyla Orta Doğu'ya üçüncü bir uçak gemisi görev gücü konuşlandırıyor. Savunma yetkililerine göre, bölgeye gönderilen bu sevkiyat, özel bir amfibi saldırı grubunu da içeriyor. Karar, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a karşı yürüttüğü askeri kampanyanın yaklaşan ara seçimler öncesinde genişletilmesi olarak yorumlanıyor.
Askeri Yığınak ve Stratejik Hedefler
ABD Donanması'na ait üçüncü uçak gemisi grubunun bölgeye intikali, Haziran 2025'te İran'a yönelik hava saldırılarının başlamasından bu yana en büyük askeri yığınak olarak kayda geçti. Pentagon kaynakları, amfibi saldırı grubunun deniz piyadeleri ve helikopter unsurlarıyla birlikte hareket ettiğini belirtiyor. Bu gücün, Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı çevresinde artırılmış devriye ve olası tahliye operasyonları için hazır bekletileceği ifade ediliyor.
Uzmanlar, üçüncü geminin varlığının İran'a yönelik baskıyı artırmayı ve Tahran'ın bölgesel müttefiklerine gözdağı vermeyi amaçladığını söylüyor. Ancak askeri kaynaklar, İran'ın dağlık coğrafyası ve yeraltı tesisleri nedeniyle kesin bir askeri çözümün zor olduğunu vurguluyor.
Seçim Öncesi Siyasi Baskı
ABD'de Kasım 2026 ara seçimleri yaklaşırken, Başkan Trump'ın İran politikası iç siyasette önemli bir yer tutuyor. Anketler, seçmenlerin büyük bölümünün uzun süreli bir savaşa karşı olduğunu gösteriyor. Beyaz Saray, son haftalarda İran'a yönelik ekonomik yaptırımları da sıkılaştırdı; petrol ihracatını hedef alan yeni yaptırımların yürürlüğe girdiği bildirildi.
Öte yandan, Kongre'deki bazı Cumhuriyetçi ve Demokrat senatörler, askeri müdahalenin genişletilmesi için yeni bir yetki tartışması başlatılması çağrısında bulunuyor. Yönetim, mevcut yetkilerin yeterli olduğunu savunuyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
İran, ABD'nin askeri yığınağına sert tepki gösterdi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, "Her türlü saldırıya karşılık verecek güce sahibiz" dedi. Tahran yönetimi, geçtiğimiz aylarda Hürmüz Boğazı'nda gemilere el koyarak ve İsrail'e yönelik füze saldırılarıyla gerilimi tırmandırmıştı.
Uluslararası petrol piyasaları, artan askeri gerilimle birlikte dalgalı bir seyir izliyor. Brent petrolün varil fiyatı, son bir ayda yüzde 12 yükseldi. Analistler, Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek bir kapanmanın küresel enerji arzını ciddi şekilde kesintiye uğratabileceği uyarısında bulunuyor.
NATO müttefikleri ise temkinli. Avrupa başkentleri, ABD'nin tek taraflı askeri genişlemesinden duydukları endişeyi dile getirirken, diplomatik bir çözüm çağrısını yineliyor. Rusya ve Çin, bölgede artan ABD varlığını "istikrarsızlaştırıcı" olarak nitelendirdi.
Askeri Denge ve Gelecek Senaryolar
İran'ın balistik füze kapasitesi ve vekil güçleri, ABD için ciddi bir tehdit oluşturmaya devam ediyor. Son haftalarda Irak ve Suriye'deki ABD üslerine yönelik saldırılar arttı. Pentagon, bu saldırılara karşı hava savunma sistemlerini güçlendirdiğini açıkladı. Uzmanlar, üçüncü uçak gemisinin caydırıcılık sağlayabileceğini ancak kalıcı bir çözüm sunmadığını belirtiyor.
Askeri stratejistlere göre, İran'ın coğrafi derinliği ve asimetrik savaş taktikleri, konvansiyonel üstünlüğü etkisiz kılabiliyor. Bu nedenle ABD'nin askeri yığınağı, müzakere masasında elini güçlendirmeye yönelik bir hamle olarak da değerlendiriliyor.
Önümüzdeki günlerde ABD Savunma Bakanlığı'nın ek birlik ve teçhizat sevkiyatı yapıp yapmayacağı belirsizliğini koruyor. Kongre'deki duruşmalarda üst düzey komutanların İran stratejisini savunması bekleniyor. Savaşın çıkmazı sürerken, hem bölgesel hem de küresel aktörler için maliyetler her geçen gün artıyor.
