ABD'de konut başlangıçları, zayıflayan talep ve yüksek mortgage faizlerinin etkisiyle dört ayın en düşük seviyesine indi. Ticaret Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre, mevsimsellikten arındırılmış yıllıklandırılmış konut başlangıçları bir önceki aya göre %6,8 düşüşle 1,26 milyon adede geriledi. Bu, Aralık 2023'ten bu yana en düşük okuma olarak kaydedildi. Ekonomistlerin beklentisi 1,35 milyon seviyesindeydi. Veriler, konut sektöründeki yavaşlamanın sürdüğüne işaret ediyor.
İnşaat İzinleri ve Bölgesel Dağılım
Gelecekteki inşaat faaliyetlerinin bir göstergesi olan inşaat izinleri de aynı dönemde %3,8 azalarak 1,39 milyon adede indi. Bu, son üç ayın en düşük seviyesi. Bölgesel bazda ise en keskin düşüş %20,8 ile Ortabatı'da görüldü. Güney'de %5,3 ve Batı'da %0,9 gerileme yaşanırken, Kuzeydoğu'da %7,1 artış dikkat çekti. Tek ailelik konut başlangıçları %8,5 düşüşle 850 bin adede gerilerken, çok aileli konut başlangıçları %2,3 artışla 410 bin adet oldu. Uzmanlar, tek ailelik segmentteki zayıflığın mortgage faizlerindeki yükselişten kaynaklandığını belirtiyor.
Yüksek Faizler ve Azalan Talep
Konut başlangıçlarındaki düşüşün arkasında, Federal Reserve'ün faiz artırımları sonrası yükselen mortgage faizleri ve azalan tüketici talebi yatıyor. 30 yıllık sabit mortgage faizi, son haftalarda %7'nin üzerinde seyrediyor. Bu durum, potansiyel ev alıcılarının alım gücünü azaltırken, inşaatçıların yeni projelere başlama iştahını da kısıtlıyor. Ayrıca, pandemi döneminde artan konut talebi ve düşük faizlerle hızlanan inşaat faaliyetleri, şimdi yerini temkinli bir yaklaşıma bırakmış durumda. Ulusal Konut İnşaatçıları Birliği'nin (NAHB) verilerine göre, inşaatçı güven endeksi de son aylarda geriledi.
Ekonomik Yansımalar ve Beklentiler
Konut başlangıçlarındaki yavaşlama, ABD ekonomisinin genel sağlığı açısından da önemli bir gösterge. Konut sektörü, GSYH'nin önemli bir bileşeni ve istihdam yaratma kapasitesi yüksek. Analistler, yüksek faiz ortamının 2024 boyunca konut sektörünü baskılamaya devam edeceğini öngörüyor. Ancak, enflasyondaki yavaşlama ve Fed'in faiz indirimlerine olası başlangıcı, yılın ikinci yarısında sektörde toparlanma umutlarını canlı tutuyor. Öte yandan, mevcut konut stokundaki yetersizlik ve nüfus artışı, orta vadede konut talebini destekleyebilir. Yine de bugünkü veriler, konut piyasasının kırılganlığını gözler önüne seriyor.
Piyasa Tepkisi ve Sonraki Adımlar
Verinin ardından ABD borsalarında konut hisseleri değer kaybetti, tahvil faizleri ise hafif geriledi. Yatırımcılar, önümüzdeki haftalarda açıklanacak yeni konut satışları ve inşaat harcamaları verilerini yakından takip edecek. Fed'in para politikası kararları ve enflasyon verileri, konut sektörünün seyri açısından belirleyici olacak. Şimdilik, konut başlangıçlarındaki düşüş, ekonomistlerin 'yumuşak iniş' senaryosunu test eden bir unsur olarak öne çıkıyor.
