ABD Temsilciler Meclisi, İsrail'e yıllık 3,3 milyar dolar tutarındaki askeri yardımın kesilmesini öngören yasa tasarısını 18 Mart 2025'te oy çokluğuyla reddetti. Oylamada 312 ret oyuna karşılık 112 kabul oyu çıkarken, 11 milletvekili çekimser kaldı. Karar, Orta Doğu'daki çatışmaların süreceği yönünde yorumlandı.
Tasarının İçeriği ve Reddi
Demokrat Partili Temsilci Rashida Tlaib liderliğinde hazırlanan tasarı, İsrail'e yapılan yıllık askeri yardımın, insan hakları ihlalleri gerekçesiyle durdurulmasını hedefliyordu. Ancak Temsilciler Meclisi'ndeki iki partili çoğunluk, bu girişimi "müttefik bir ülkeye yönelik destek politikasının zayıflatılması" olarak değerlendirdi. Oylamada, Cumhuriyetçilerin tamamı red yönünde oy kullanırken, Demokratların 117'si kabul yönünde oy kullandı. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, Başkan Joe Biden'ın yardımın kesilmesine karşı olduğu ve kararı memnuniyetle karşıladığı belirtildi.
Bölgesel Tepkiler ve Yansımalar
Karar, Orta Doğu'da karmaşık bir ortamda geldi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, oylamanın ardından yaptığı açıklamada "ABD ile güçlü ittifakımızın teyidini memnuniyetle karşılıyoruz" dedi. Filistin yönetimi ise kararın "şiddet ve işgali teşvik ettiğini" söyleyerek kınadı. Hamas ve İslami Cihad gibi gruplar, yardımların İsrail'in saldırganlığını artıracağını duyurdu. Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği ise "endişe verici olduğunu" belirten kısa basın açıklamaları yayımladı.
Yardım Paketinin Tarihçesi
ABD-İsrail askeri yardım anlaşması, 2016 yılında imzalanan 10 yıllık mutabakatla güncellenmişti. Buna göre, 2018-2028 yılları arasında yılda 3,3 milyar dolar fon ve ayrıca füze savunma sistemleri için 500 milyon dolar ek kaynak sağlanması planlanıyor. Toplamda yaklaşık 38 milyar doları bulan paket, ABD'nin bir ülkeye sağladığı en büyük askeri yardım programlarından biri. Yardımın büyük kısmı, Amerikan savunma şirketlerine silah ve mühimmat siparişleri için kullanılıyor. Aynı dönemde ABD'nin Mısır, Ürdün ve Suudi Arabistan gibi diğer bölge ülkelerine de askeri destek sağladığı biliniyor.
Oylama, aynı zamanda ABD'de İsrail politikası konusunda artan bölünmeyi de gözler önüne serdi. Özellikle Demokrat Parti içinde, sol kanat milletvekilleri insan hakları vurgusu yaparak yardımların şarta bağlanmasını isterken, merkez ve sağ kanat İsrail'in güvenliğinin ABD çıkarları için hayati olduğunu savunuyor. Anketler, Amerikan kamuoyunda İsrail'e yardımın sürmesi konusunda bölünmüş bir görüş olduğunu gösteriyor. 2023'teki Pew Araştırma Merkezi anketine göre, Amerikalıların yüzde 46'sı yardımların devamından yana, yüzde 43'ü ise karşı çıkıyor.
Sonuç olarak, Temsilciler Meclisi'nin kararı, Orta Doğu'da tansiyonun düşürülmesine yönelik baskılara rağmen ABD'nin İsrail'e stratejik bağlılığını sürdürdüğünü gösteriyor. Bölgedeki çatışma dinamikleri göz önüne alındığında, yardımların devamı, İsrail'in askeri kabiliyetlerini koruyacak ancak aynı zamanda Filistinlilerle müzakereleri de zorlaştıracak. Karar, uluslararası toplumda ABD'nin arabuluculuk rolüne gölge düşürdüğü yönündeki eleştirileri de artırdı.
