ABD ile İran arasında 13 gün boyunca aralıksız devam eden karşılıklı saldırılar, son üç gündür yerini tam bir sessizliğe bıraktı. Bu durum, iki ülke arasındaki gerginliğin kontrol altına alındığı yönünde yorumlanırken, ABD Başkanı Donald Trump'ın gerilimi düşürme yönünde adımlar attığı belirtiliyor. Bölgedeki gözlemciler, tarafların diplomatik çözüm arayışına yöneldiğini ancak kalıcı bir anlaşmanın henüz uzak olduğunu ifade ediyor.
13 Günlük Saldırıların Ardından Sessizlik
Son haftalarda ABD'ye ait askeri üslere ve tesislere yönelik İran destekli grupların saldırılarına karşılık ABD, İran Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı hedeflere hava operasyonları düzenledi. Bu karşılıklı hamleler, bölgesel bir çatışmaya dönüşme endişelerini artırmıştı. Ancak son üç gündür herhangi bir askeri harekatın yaşanmaması, iki tarafın da savaşın eşiğinden döndüğü şeklinde değerlendiriliyor.
Trump'ın Fren Kararı
Beyaz Saray'dan yapılan açıklamalarda, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a karşı daha temkinli bir politika izlemeye başladığı belirtiliyor. Trump'ın, İran'ın nükleer programı konusunda müzakerelere sıcak bakabileceği ancak askeri seçeneklerin de masada olduğu sinyalini verdiği öne sürülüyor. Uzmanlar, Trump'ın bu tutum değişikliğinin, 2024 başkanlık seçimleri öncesinde savaş karşıtı seçmenleri etkileme çabası olarak yorumluyor.
İran'ın Stratejik Hesabı
Tahran yönetimi ise saldırıların ardından gerilimi tırmandırmamak için diplomatik kanalları açık tuttu. İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan, uluslararası topluma çağrıda bulunarak bölgede istikrarın korunması gerektiğini vurguladı. Eski istihbarat subaylarına göre İran, doğrudan bir savaş yerine vekil güçler aracılığıyla mücadeleyi sürdürme stratejisini benimsiyor. Bu strateji kapsamında Yemen'deki Husiler ve Suriye'deki milisler düşük yoğunluklu saldırılarına devam ediyor.
Bölgesel ve Uluslararası Tepkiler
Sessizlik döneminde Türkiye dahil bölge ülkeleri taraflara itidal çağrısında bulundu. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin acil toplantı talepleri ise ABD'nin vetosuyla engellendi. Avrupa Birliği, iki tarafı müzakere masasına davet eden ortak bir bildiri yayımladı. Rusya ve Çin, ABD'yi bölgede kışkırtıcı eylemlerden kaçınmaya çağırdı.
Sonuç: Kalıcı Barış Mümkün mü?
Üç günlük sessizlik, çatışmanın sona erdiği anlamına gelmiyor. Taraflar arasındaki güvensizlik ve tarihsel düşmanlık, kısa vadede kalıcı bir barış anlaşmasını zorlaştırıyor. Ancak bu sükunetin, diplomasiye bir fırsat penceresi açtığı da bir gerçek. Trump yönetiminin seçim öncesi askeri maceralara girmek istememesi, İran'ın ise ekonomik sıkıntılar nedeniyle yeni bir savaşı göze alamaması, durumu şimdilik frenliyor. Bölgede tansiyonun düşmesi, sadece ABD ve İran için değil, tüm Orta Doğu için olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
