ABD yönetimi, 21 Haziran'da yayımlanan ve İran petrolünün üretimi, teslimatı ve satışına izin veren 60 günlük genel lisansı geri çekti. Bu kararın ardından CENTCOM komutasındaki Amerikan güçleri, İran'a ait 80'den fazla askeri hedefi vurdu. Saldırılar, Başkan Donald Trump'ın 'ateşkes bitti' mesajıyla duyuruldu. Tahran yönetimi ise 'ezici bir yanıt verilecek' diyerek misilleme yapacağını açıkladı.
Saldırının detayları
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada, vurulan hedefler arasında İran Devrim Muhafızları'na ait füze rampaları, insansız hava aracı üsleri ve lojistik tesislerinin bulunduğu belirtildi. Saldırıların, İran'ın bölgedeki vekil güçler aracılığıyla ABD hedeflerine yönelik saldırılarını engellemek amacıyla gerçekleştirildiği ifade edildi.
Tahran'dan sert tepki
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır, yaptığı yazılı açıklamada, ABD'nin bu eyleminin iki ülke arasındaki mutabakat zaptını ihlal ettiğini bildirdi. Bakır, 'Ezici bir yanıt verilecek' diyerek İran'ın her türlü askeri seçeneği masada tuttuğunu vurguladı. İran Dışişleri Bakanlığı ise BM Güvenlik Konseyi'ni acil toplantıya çağırdı.
Uluslararası tepkiler
Rusya ve Çin, ABD'yi kınarken, Avrupa Birliği tarafları itidal çağrısında bulundu. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, bölgesel bir savaşın önlenmesi için derhal ateşkes sağlanması gerektiğini söyledi.
Bağlam ve değerlendirme
ABD ile İran arasındaki gerginlik, özellikle İran'ın nükleer programı ve bölgedeki vekil güçler üzerinden yıllardır sürmektedir. Trump yönetiminin 2018'de nükleer anlaşmadan çekilmesi ve azami baskı politikası, ilişkileri kopma noktasına getirmişti. Son saldırı, iki ülkeyi doğrudan çatışmaya sürükleyebilecek en ciddi adım olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, İran'ın misillemesinin Hürmüz Boğazı'nı kapatma veya vekil güçler aracılığıyla ABD üslerine saldırı şeklinde olabileceğini belirtiyor.
