ABD Çalışma Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre, Eylül ayında tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık bazda piyasa beklentilerinin hafif üzerinde yükseldi. Gıda ve enerji kalemlerini dışlayan çekirdek enflasyon da tahminlerin üzerinde gerçekleşerek, Federal Reserve'in (Fed) faiz politikasına ilişkin belirsizliği artırdı. Veriler, enflasyonun hedefe doğru ilerleyişinin beklenenden daha yavaş olabileceğine işaret ediyor.
Eylül Verileri: Aylık Artışta Sınırlı Ama Dirençli Yükseliş
Mevsimsellikten arındırılmış verilere göre TÜFE, Eylül ayında bir önceki aya kıyasla %0,2 arttı. Ekonomistlerin beklentisi %0,1 düzeyindeydi. Yıllık bazda ise enflasyon %3,3 seviyesinde gerçekleşerek bir önceki aya göre değişim göstermedi. Ancak çekirdek TÜFE, aylık %0,3 ile beklentilerin üzerinde arttı; yıllık çekirdek enflasyon %4,1 oldu. Bu, Fed'in yakından izlediği göstergelerden biri olan çekirdek enflasyonun %2 hedefinin belirgin şekilde üzerinde seyrettiğini gösteriyor.
Detaylara bakıldığında, barınma maliyetlerindeki artış enflasyonun ana itici gücü olmaya devam etti. Barınma kalemi aylık %0,4 artarak toplam artışın önemli bir bölümünü oluşturdu. Gıda fiyatları ise %0,2 ile sınırlı bir yükseliş gösterdi. Enerji fiyatları ise %0,1 geriledi. Hizmet enflasyonu %0,3 artışla güçlü seyrini korurken, mal enflasyonu %0,1 ile daha ılımlı kaldı. Bu ayrışma, Fed yetkililerinin sıkça dile getirdiği hizmet enflasyonundaki katılığın sürdüğünü teyit ediyor.
Piyasaların Tepkisi ve Fed'in İkilemi
Verinin ardından ABD tahvil piyasasında kısa vadeli faizlerde yukarı yönlü bir hareket gözlendi. 2 yıllık Hazine tahvil faizi 5 baz puanın üzerinde artışla %4,15 seviyesine yaklaştı. Dolar endeksi, verinin etkisiyle gün içinde değer kazandı. Hisse senedi vadeli işlemleri ise karışık bir seyir izledi; teknoloji ağırlıklı endeksler faiz hassasiyeti nedeniyle baskı altında kaldı.
Fed'in bir sonraki toplantısı kasım ayında yapılacak. Para piyasaları, bu toplantıda faiz indirimi ihtimalini düşük tutarken, aralık ayı için indirim beklentilerini yeniden fiyatlıyor. CME FedWatch verilerine göre, vadeli işlemler kasım toplantısında faizin sabit tutulma olasılığını %80'in üzerinde gösteriyor. Eylül verisi, Fed'in 'daha uzun süre yüksek faiz' mesajını yinelemesine zemin hazırlayabilir. Zira çekirdek enflasyondaki direnç, para politikasının gevşetilmesi için acele edilmemesi gerektiği görüşünü güçlendiriyor.
Arka Plan: Enflasyonla Mücadelede Son Durum
ABD'de enflasyon 2022 yazında %9'un üzerine çıkarak kırk yılın zirvesini görmüştü. Fed, bu dönemde politika faizini agresif bir şekilde artırarak %5,25-%5,50 aralığına taşıdı. Geçen yılın ikinci yarısından itibaren enflasyonda belirgin bir düşüş yaşandı; ancak son aylarda dezenflasyon süreci yavaşladı. Özellikle hizmet sektöründeki fiyat katılığı ve güçlü işgücü piyasası, enflasyonun son %2'lik dilime inmesini zorlaştırıyor. Eylül verisi, bu zorluğun altını bir kez daha çizdi.
Öte yandan, Fed Başkanı Jerome Powell son konuşmalarında enflasyonda sürdürülebilir bir düşüş görmeden faiz indirimine gitmeyeceklerini vurgulamıştı. Eylül verisi, bu tutumun değişmesi için yeterli kanıt sunmuyor. Ekonomistler, önümüzdeki aylarda açıklanacak istihdam ve ücret verilerinin Fed'in kararında belirleyici olacağını belirtiyor.
Değerlendirme: Enflasyonla Mücadelede Son Aşama Zorlu
ABD'de Eylül enflasyon verisi, para politikasının henüz istenen noktaya gelmediğini gösteriyor. Çekirdek enflasyonun beklentilerin üzerinde kalması, Fed'in faiz indirimlerini ertelemesine yol açabilir. Bu durum, küresel finans piyasaları için de önemli sonuçlar doğurabilir: Doların güçlü seyri, gelişmekte olan ülke para birimleri üzerinde baskı oluşturabilir ve sermaye akımlarını etkileyebilir. Ancak unutulmamalıdır ki, tek bir veri noktası trendi belirlemez. Önümüzdeki aylarda açıklanacak veriler, enflasyonun gerçekten kontrol altına alınıp alınmadığını gösterecek. Fed'in temkinli duruşu, ekonomiyi soğutmadan enflasyonu düşürme çabasının bir yansıması olarak okunmalı. Yine de çekirdek enflasyondaki ısrarcılık, yumuşak iniş senaryosunu zorlaştırıyor ve resesyon riskini canlı tutuyor.
