ABD yönetimi, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın gelecek hafta New York'ta düzenlenecek Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu'nda hitap etmesi için gereken vize talebini reddetti. Bu kararla Abbas, ikinci yıl üst üste BM Genel Kurulu'na katılamayacak. ABD'nin bu adımı, Filistin yönetiminin uluslararası platformlarda sesini duyurma çabalarına yeni bir engel olarak yorumlanıyor.
Vize Reddinin Ardındaki Nedenler
ABD Dışişleri Bakanlığı, vize başvurularını güvenlik ve dış politika gerekçeleriyle değerlendirdiğini belirtirken, Abbas'ın başvurusunun reddedilmesine ilişkin resmi bir açıklama yapmadı. Ancak diplomatik kaynaklar, kararın Washington'un Filistin yönetimine yönelik tutumundaki sertleşmeyle bağlantılı olduğunu ifade ediyor. ABD Başkanı Donald Trump döneminde başlayan ve Joe Biden yönetiminde de devam eden süreçte, Filistin'e yönelik mali yardımların kesilmesi ve diplomatik temsilciliklerin kapatılması gibi adımlar atılmıştı. Vize reddi, bu politikaların bir devamı niteliğinde.
Filistin yönetimi ise kararı kınayarak, ABD'nin ev sahibi ülke olarak BM anlaşmasından doğan yükümlülüklerini ihlal ettiğini savunuyor. Filistin Devlet Başkanlığı Sözcüsü Nebil Ebu Rüdeyne, yaptığı yazılı açıklamada, "ABD'nin bu tutumu, uluslararası hukuka ve BM'nin evrensel ilkelerine aykırıdır. Filistin halkının sesi susturulamaz" ifadelerini kullandı. Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) yetkilileri de kararın, Filistin meselesinin BM çatısı altında tartışılmasını engellemeye yönelik bir girişim olduğunu belirtiyor.
BM Genel Kurulu'nda Neler Bekleniyor?
BM Genel Kurulu'nun 79. oturumu, 24 Eylül'de New York'ta başlayacak. Genel Kurul'da geleneksel olarak üye ülkelerin devlet ve hükümet başkanları hitap ediyor. Filistin Devlet Başkanı Abbas'ın konuşması, özellikle Gazze'deki son gelişmeler ve Filistin'in BM'deki statüsünün güçlendirilmesi açısından önem taşıyordu. Abbas'ın yokluğunda Filistin'in mesajını nasıl ileteceği ise merak konusu. Filistin yönetimi, Abbas'ın konuşmasının video konferans yoluyla yapılması seçeneğini değerlendiriyor; ancak BM prosedürleri, devlet başkanlarının fiziksel olarak salonda bulunmasını gerektiriyor.
Öte yandan, ABD'nin kararı, BM Genel Kurulu'nda Filistin'e verilen destekle çelişiyor. Geçtiğimiz yıl Mayıs ayında BM Genel Kurulu, Filistin'in BM'deki gözlemci statüsünü güçlendiren ve bazı ek haklar tanıyan bir kararı kabul etmişti. Bu karar, İsrail ve ABD'nin karşı oyuna rağmen geniş bir çoğunlukla alınmıştı. Şimdi benzer bir tablonun, vize reddi sonrası Filistin'e yönelik sempatiyi artırabileceği değerlendiriliyor.
Uluslararası Tepkiler ve Arka Plan
ABD'nin vize reddi kararı, uluslararası alanda da yankı buldu. Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, konuya ilişkin doğrudan bir açıklama yapmaktan kaçınırken, ABD'nin ev sahibi ülke olarak BM toplantılarına katılımı kolaylaştırması gerektiğini hatırlattı. Rusya ve Çin ise kararı kınayan açıklamalar yaptı. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, "ABD, BM Genel Kurulu'nu kendi siyasi gündemi için araçsallaştırıyor" dedi.
Bu, Abbas'ın vize engeliyle karşılaştığı ilk durum değil. Geçen yıl da benzer şekilde ABD, Abbas'ın BM Genel Kurulu'na katılması için vize talebini reddetmişti. O dönemde de Filistin yönetimi kararı protesto etmiş, ancak Abbas konuşmasını Mısır'dan video konferans yoluyla yapmıştı. Bu yıl da benzer bir yöntemin izlenmesi bekleniyor. Ancak diplomatik çevreler, video konferansın yüz yüze görüşmelerin yerini tutmayacağını ve Filistin'in ikili temaslarını olumsuz etkileyeceğini belirtiyor.
ABD'nin Filistin politikası, İsrail ile ilişkiler ve bölgesel dinamikler açısından da dikkatle izleniyor. Vize reddi, Washington'un Filistin yönetimine yönelik baskıyı artırma stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Ancak bu tür adımların, Filistin halkı nezdinde ABD'ye yönelik olumsuz algıyı derinleştirebileceği ve barış sürecine zarar verebileceği endişesi dile getiriliyor. BM Genel Kurulu öncesinde yaşanan bu gelişme, Filistin meselesinin uluslararası toplumun gündemindeki yerini koruduğunu ve çözümün hâlâ ufukta olmadığını gösteriyor.
