Irak Başbakanı Ali el-Zeydi'nin Güvenlik Danışmanı Kasım el-Araci, ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon güçlerinin bu ay sonuna kadar Erbil dâhil Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nden (IKBY) tamamen çekileceğini duyurdu. Çekilme sürecinin hava savunma sistemlerini de kapsadığı ve askeri teçhizatın büyük bölümünün sökülerek ülkeden çıkarıldığı belirtildi. Bu gelişme, ABD'nin 2003 işgali sonrası Irak'taki 25 yıllık askeri varlığının sona ermesi anlamına geliyor.
Çekilme Takvimi ve Kapsamı
Kasım el-Araci, yaptığı yazılı açıklamada, koalisyon güçlerinin IKBY'deki son birliklerini de bu ayın sonuna kadar geri çekeceğini söyledi. El-Araci, "Hava savunma sistemleri tamamen söküldü, kalan teçhizatın tahliyesi için çalışmalar sürüyor" dedi. Çekilmenin, Irak merkezi hükümeti ile ABD arasında varılan mutabakat çerçevesinde gerçekleştiği kaydedildi. Süreç, Erbil'deki askeri üslerin yanı sıra Kerkük ve Musul'daki bazı noktaları da kapsıyor.
ABD Savunma Bakanlığı'ndan konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak Irak güvenlik kaynakları, çekilmenin planlandığı gibi ilerlediğini ve son birliklerin ay sonuna kadar ülkeyi terk edeceğini aktardı. Koalisyon güçleri, 2014'ten bu yana DEAŞ ile mücadele kapsamında Irak'ta bulunuyordu. 2020'de alınan kararla asker sayısı kademeli olarak azaltılmıştı.
Arka Plan: 25 Yıllık Askeri Varlık
ABD'nin Irak'taki askeri varlığı, 2003'teki işgal ile başladı. 2011'de tüm askerlerini çekme kararı alan Washington, DEAŞ'ın yükselişi üzerine 2014'te yeniden asker konuşlandırdı. 2017'de DEAŞ'ın bölgedeki yenilgisi sonrası koalisyon güçleri eğitim ve danışmanlık görevlerine odaklandı. Irak parlamentosu, 2020'de yabancı askerlerin ülkeden çıkarılması yönünde karar almıştı. Ancak süreç, çeşitli nedenlerle gecikti.
IKBY yetkilileri, çekilmenin bölgedeki güvenlik boşluğuna yol açabileceği endişesini dile getiriyor. Erbil merkezli Kürt yetkililer, özellikle DEAŞ hücrelerine karşı istihbarat ve operasyon kapasitesinin zayıflayabileceğini savunuyor. Irak merkezi hükümeti ise kendi güvenlik güçlerinin bölgede kontrolü sağlayacak kapasitede olduğunu belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Çekilme, Orta Doğu'daki güç dengelerini etkileyecek. İran, Irak'taki askeri varlığını artırma potansiyeline sahip. Türkiye, IKBY sınırındaki PKK unsurlarına yönelik operasyonlarını sürdürüyor. ABD'nin çekilmesi, bölgedeki terörle mücadele koordinasyonunu da yeniden şekillendirecek. Uluslararası koalisyonun diğer üyeleri (İngiltere, Fransa, Almanya) de çekilme sürecine katılıyor.
Uzmanlar, ABD'nin Irak'tan çekilmesinin, Afganistan'daki 2021 çekilmesine benzer sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor. DEAŞ'ın yeniden güç kazanması ve istikrarsızlığın artması riski, bölgesel aktörleri tedbir almaya itiyor. Irak ordusu, çekilmenin ardından güvenlik operasyonlarını yoğunlaştıracağını açıkladı.
