Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayelerinde yürütülen Sıfır Atık Hareketi kapsamında hayata geçirilen Depozito Yönetim Sistemi (DOA), 1 Temmuz itibarıyla 81 ilde uygulanmaya başlandı. Sistem, geri dönüştürülebilir ambalajların toplanmasını teşvik ederek atık miktarını azaltmayı ve ekonomiye kazandırılmasını hedefliyor. Vatandaşlar, depozito iade noktalarına getirdikleri plastik, cam ve alüminyum ambalajlar karşılığında maddi kazanç elde edebiliyor.
Depozito Yönetim Sistemi nasıl işliyor?
Depozito Yönetim Sistemi, içecek ambalajlarının üzerinde bulunan özel barkodlar sayesinde çalışıyor. Tüketiciler, bu ambalajları anlaşmalı marketler, belediyeler ve mobil iade noktalarına teslim ederek her bir ambalaj için belirlenen depozito bedelini alıyor. Sistem, hem çevre kirliliğini önlemeyi hem de geri dönüşüm oranlarını artırmayı amaçlıyor. Bakanlık yetkilileri, ilk gün itibarıyla yoğun bir talep olduğunu ve vatandaşların sisteme büyük ilgi gösterdiğini bildirdi. Özellikle büyük şehirlerdeki iade noktalarında uzun kuyruklar oluştu.
Sıfır Atık Hareketi'nin yeni adımı
Emine Erdoğan'ın öncülüğünde 2017 yılında başlatılan Sıfır Atık Hareketi, bugüne kadar birçok başarılı projeye imza attı. Depozito Yönetim Sistemi, bu hareketin en yenilikçi uygulamalarından biri olarak öne çıkıyor. Hedef, 2025 yılına kadar plastik şişelerin yüzde 90'ının geri dönüştürülmesi ve her yıl 550 bin ton atığın ekonomiye kazandırılması. Sistem, aynı zamanda Türkiye'nin Avrupa Birliği uyum sürecinde önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Birçok AB ülkesinde başarıyla uygulanan depozito iade sistemleri, Türkiye'de de benzer bir model oluşturulması için örnek teşkil ediyor.
Uygulamanın yaygınlaşmasıyla birlikte, ambalajlı içecek tüketiminde çevre dostu alışkanlıkların artması bekleniyor. Bakanlık, sistemi kullanmayı kolaylaştırmak için mobil uygulama ve dijital cüzdan entegrasyonu gibi yeni teknolojiler üzerinde de çalışmalar yapıyor. Vatandaşlar, DOA mobil uygulaması üzerinden en yakın iade noktasını bulabiliyor ve biriktirdikleri depozito puanlarını banka hesaplarına aktarabiliyor.
Depozito Yönetim Sistemi'nin başarısı, vatandaşların çevre bilincine ve sisteme olan güvenine bağlı. İlk günlerde yaşanan yoğunluk, uygulamanın potansiyelini gösterse de, sistemin sürdürülebilirliği için iade noktalarının sayısının artırılması ve bilgilendirme kampanyalarının güçlendirilmesi gerekiyor. Türkiye, bu adımla döngüsel ekonomiye geçişte önemli bir mesafe kat edebilir.
