Türkiye'de 65 yaşını doldurmuş vatandaşlar ile belirli şartları taşıyan emekliler, devletin sağladığı çeşitli desteklerden yararlanabiliyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen bu yardımlar, düzenli nakdi ödemelerden ücretsiz sağlık hizmetlerine, toplu taşıma indirimlerinden evde bakım desteğine kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor. 65 yaş aylığı başvurusu, belirli gelir kriterlerini sağlayanlar için e-Devlet üzerinden ya da il müdürlüklerine yapılabiliyor.
65 yaş aylığı ve şartları
65 yaşını dolduran, herhangi bir sosyal güvencesi olmayan ve hane içindeki kişi başına düşen aylık geliri asgari ücretin üçte birinden (2024 yılı için net 6.000 TL) az olan vatandaşlara her ay düzenli olarak 65 yaş aylığı ödeniyor. 2024 yılı itibarıyla bu ödeme tutarı 2.500 TL olarak belirlenmiştir. Başvurular, e-Devlet üzerinden '65 Yaş Aylığı Başvurusu' hizmetiyle veya ilçe sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarına yapılabiliyor. Ödeme, PTT üzerinden nakit olarak alınıyor.
Ücretsiz sağlık hizmetleri
65 yaş ve üstü vatandaşlar, yeşil kart kapsamında olmasalar dahi, belirli sağlık kurumlarında muayene, tetkik ve tedavi hizmetlerinden ücretsiz yararlanabiliyor. SGK ile anlaşmalı hastanelerde ayakta tedavide katılım payı alınmıyor. Ayrıca, evde sağlık hizmetleri için 112 üzerinden talep oluşturulabiliyor. Kronik hastalıklara yönelik ilaç yardımları da sosyal yardımlaşma vakıfları aracılığıyla sağlanabiliyor.
Toplu taşımada indirim ve ücretsiz kullanım
Büyükşehir belediyeleri, 65 yaş ve üstü vatandaşlara toplu taşıma araçlarında (otobüs, metro, tramvay) ücretsiz veya indirimli kullanım hakkı tanıyor. Ankara, İstanbul, İzmir gibi büyükşehirlerde bu uygulama yaygın olarak kullanılıyor. Bunun için belediyelerden akıllı kart başvurusu yapmak gerekiyor. Şehirlerarası otobüslerde ise %40 oranında indirim uygulanıyor. TCDD trenlerinde de yaşlılara %40 indirim imkânı bulunuyor.
Evde bakım yardımı ve diğer destekler
65 yaş ve üstü bakıma muhtaç vatandaşlar için evde bakım aylığı ödeniyor. Bu yardım, hasta veya engelli bireyin bakımını üstlenen aile üyelerine veriliyor. 2024 yılı için evde bakım aylığı 5.000 TL civarında. Ayrıca, emekli vatandaşlar için elektrik ve doğal gaz faturalarında indirim, PTT maaş promosyonları, fiber internet destek programları gibi çeşitli avantajlar da bulunuyor.
Bağımsız değerlendirme
Devlet tarafından sunulan bu destekler, yaşlı nüfusun refah seviyesini yükseltmeye yönelik olsa da başvuru süreçlerinde bürokratik engeller ve vatandaşlarda bilinç eksikliği sıkça gündeme geliyor. Özellikle kırsal kesimde yaşayanların bu haklardan haberdar olması için yerel yönetimlerin daha aktif rol alması gerekiyor.
