En düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya çıkarılmasını öngören kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı. Düzenleme kapsamında, kök maaşı 16 bin 920 liranın altında kalan yaklaşık 5,1 milyon emekli, devlet desteğinden yararlanacak. Hazine'ye toplam maliyeti 79,3 milyar TL olacak destek ödemelerinin, kanunun Resmi Gazete'de yayımlanmasını takiben Ağustos ayı başında hesaplara yatırılması planlanıyor.
Yeni düzenleme kimleri kapsıyor?
Yasa ile emekli aylıkları, 2024 yılı Ocak ayında yapılan yüzde 49,25'lik artışın ardından en düşük 10 bin liradan 12 bin 500 liraya çıkarılmıştı. Ancak yüksek enflasyon karşısında emeklilerin alım gücünün daha da eridiği gerekçesiyle yeni bir iyileştirme gündeme geldi. Buna göre, kök aylığı (temel maaş) 16 bin 920 TL'nin altında olan tüm emekliler, devlet tarafından bu tutara tamamlanacak. Böylece en düşük emekli maaşı 23 bin 552 TL'ye yükselecek.
Düzenlemeden SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı ve tarım emeklileri olmak üzere tüm sosyal güvenlik kurumlarından maaş alanlar yararlanacak. Kök maaşı 16 bin 920 lira ve üzerinde olan emekliler ise mevcut aylıklarını almaya devam edecek. 2024 yılı içinde emekli olanlar da yeni sistemden etkilenecek; bu kişilerin maaşları da aynı formülle hesaplanacak.
Ödeme takvimi ve bütçeye etkisi
Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte maaş farklarının, emeklilerin normal ödeme günlerine bakılmaksızın Ağustos ayının ilk haftasında ödenmesi bekleniyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkilileri, ödemelerin aksamaması için sistem altyapısının hazır olduğunu belirtti. Fark tutarları, emeklinin kök maaşına göre değişmekle birlikte kişi başı ortalama 6 bin 632 TL olarak hesaplanıyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın yaptığı hesaplamalara göre, bu düzenlemenin 2024 yılı bütçesine ek maliyeti 79,3 milyar TL olacak. Bu tutar, yıl içinde yapılan diğer sosyal transferlerle birlikte değerlendirildiğinde, bütçe disiplini açısından dikkatle izlenen bir kalem olarak öne çıkıyor. Ekonomi yönetimi, ek kaynağın vergi gelirlerindeki artış ve faiz dışı fazla hedefindeki iyileşmeyle karşılanacağını öngörüyor.
Emeklilerin bir yıldır beklediği bu iyileştirme, özellikle dar gelirli kesim için nefes aldıracak olsa da, enflasyon karşısında kalıcı bir çözüm olup olmayacağı tartışma konusu. Uzmanlar, maaş artışlarının alım gücünü koruyabilmesi için kalıcı bir enflasyon düşüşü ve istikrarlı büyüme gerektiğini vurguluyor. Diğer yandan muhalefet partileri, düzenlemenin yetersiz olduğunu ve tüm emeklilere eşit zam yapılması gerektiğini savunuyor.
